آيت استغناى خود گفت باز خلق ( 1 ) و احتياج ايشان با او ، گفت : هر كه در آسمان و زمين است از فرشته و آدمى و جنّى ، از او مىخواهند و از او سؤال مىكنند ، و هيچ كس را از او گزير نيست . عبد اللَّه عبّاس گفت : اهل آسمان از او آمرزش خواهند روزى نخواهند ، و اهل زمين روزى خواهند و مغفرت .
* ( كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ ) * ، گفت كه هر روز ( 2 ) او در كارى و شأنى است . مقاتل گفت كه آيت در جهودان آمد كه گفتند خداى تعالى روز شنبه هيچ حكم نكند .
خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : او هر روز در شأنى و كارى است .
عبد اللَّه بن مسيّب روايت كرد كه : رسول - عليه السلام - اين آيت بر ما خواند ، ما گفتيم : يا رسول اللَّه ! آن كدام شأن و كار است ؟ گفت :
يغفر ذنبا و يفرّج كربا [ 112 - ر ] و يرفع قوما و يضع آخرين
، گفت : گناهى مىآمرزد و غمى باز مىبرد ، و گروهى را برمىدارد ( 3 ) و گروهى را فرو مىبرد ( 4 ) .
سعيد جبير گفت از عبد اللَّه عبّاس كه : اوّل چيزى كه خداى تعالى آفريد لوحى بود از درّى سپيد كنارهاى او ( 5 ) ياقوت سرخ و قلمى از نور و كتابت او از نور .
خداى تعالى در شبانه روزى ( 6 ) سيصد و شصت بار به آن لوح نظر كند ، به آن نظرها كارها كند ( 7 ) از مصالح خلقان روزى دهد و خلق آفريند ، و مرگ دهد و زندگانى دهد ( 8 ) ، و اعزاز كند و اذلال كند ، فذلك قوله : * ( كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ ) * .
مجاهد گفت و عبيد عمير ( 9 ) : از شأن او آن است كه اجابت خوانندگان كند و عطا دهد سايلان را ، و اسيران را خلاص دهد ، و بيماران را شفا دهد ، و گناهان بيامرزد و توبهء تايبان بپذيرد .
هامش
( 1 ) . آج : با خلق آد ، كا ، گا : از خلق .
( 2 ) . كا ، گا : روزى .
( 3 ) . كا : بلند مىگرداند .
( 4 ) . گا : فرو مىگذارد .
( 5 ) . كا : از .
( 6 ) . آد ، كا ، گا : شبانروزى .
( 7 ) . آد ، كا : در آن نظر كارها كند .
( 8 ) . گا : بخشد .
( 9 ) . آد ، كا ، گا : عبيد بن عمير گفتند .