* ( وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ ) * و از هر چيزى كه آفريديم دو جفت آفريديم .
مراد يك جفت است ( 1 ) دو فرد ( 2 ) ، و لكن براى آن دو جفت گفت كه هر يكى از ( 3 ) جفت صاحبش باشد و الَّا دو جفت به زبان ما چهار فرد بود ، و مراد دو نوع و دو صنفاند چون : آسمان و زمين ، و برّ و بحر ، و سهل و جبل ، و تابستان و زمستان ، و خريف و بهار ، و شب و روز ، و جنّ و انس ، و نر و ماده . * ( لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ) * تا همانا شما انديشه كنيد و بدانى ( 4 ) كه خالق اين ازواج و اصناف بايد تا يكى بى همتا باشد .
* ( فَفِرُّوا إِلَى اللَّه ) * ، آنگه مكلَّفان را وعظ كرد و گفت : با خداى گريزى ( 5 ) [ از عذاب او . عبد اللَّه عبّاس گفت : معنى آن است كه از او هم با او گريزيد ] ( 6 ) .
ابو بكر ورّاق گفت : از طاعت شيطان با خدمت رحمان گريزى ( 7 ) . عمرو بن عثمان گفت : پناه با مكّه دهى ( 8 ) . حسين بن فضل گفت : از هر چه جز اوست بگريزى ( 9 ) ، ذو النّون گفت : از جهل با علم گريزى ( 10 ) و از كفر با شكر . * ( إِنِّي لَكُمْ مِنْه نَذِيرٌ مُبِينٌ ) * كه من شما را ترسانندهام از خداى ، بيان كننده .
* ( وَلا تَجْعَلُوا مَعَ اللَّه إِلهاً آخَرَ ) * و با خداى خدايى ديگر مپرستى ( 11 ) كه من شما را پيغامبرىام بيان كننده .
* ( كَذلِكَ ) * يعنى همچنان كه قوم تو تو را ساحر و جادو و ديوانه خواندند ( 12 ) .
هامش
( 1 ) . آد كه .
( 2 ) . آد باشد .
( 3 ) . آد ، كا ، گا آن .
( 4 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : بدانيد .
( 10 - 9 - 7 - 5 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : گريزيد .
( 6 ) . اساس ، آج : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 8 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : دهيد .
( 11 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : مپرستيد آد ، كا ، گا إنّي لكم منه نذير مبين .
( 12 ) . آد ، كا ، گا ما اتى الذين من قبلهم من رسول الَّا قالوا ساحر او مجنون .