ايشان را بنده گيرد به سنت .
و آنچه روايت اصحاب ماست كه ، هر اسير را كه بگيرند پيش از آن كه [ 273 - پ ] كارزار منقرض شود ، كارزار بر جايگاه باشد امام مخير است ميان آن كه بكشد يا دست و پاى ايشان ببرد ( 1 ) مِنْ خِلافٍ ( 2 ) ، دست راست و پاى چپ ، و رها كند تا جمله خون بيايد تا بميرند ، و او را منت و فدا نباشد . و آن را كه پس از انقضاى كارزار گيرند ، او را امام مخير باشد ميان منت و فدا ، اما منت نهد و اما فدا بستاند ، اما مال بدهد ( 3 ) ، و اما بنده گيرد ( 4 ) ايشان را . اگر اسلام آرند در هر دو حال اين جمله ساقط شود و حكم او حكم مسلمانان باشد .
* ( حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزارَها ) * ، تا كارزار ( 5 ) بارهاى گران خود بنهند ( 6 ) ، يعنى تا اهل كارزار ( 7 ) سلاح بنهند و كارزار ( 8 ) با سپرى ( 9 ) شود . و گفتند : تا كارزار ( 10 ) اجرام و آثام خود بنهند ( 11 ) براى آن كه كالزار ( 12 ) خالى نباشد از اين معنى بر يك جانب كه على [ اى ] ( 13 ) حال احد الفريقين بر باطل باشند ، و اين كنايت باشد از آن كه تا كارزار ( 14 ) بشود ( 15 ) . و قوله : * ( الْحَرْبُ ) * ، اما مراد اهل كالزار ( 16 ) است على تقدير حذف المضاف و اقامة المضاف اليه مقامه ، كقوله : وَسْئَلِ الْقَرْيَةَ ( 17 ) . . . و اين قول بهتر است و اما حرب ، نام جماعت محاربان باشد ، كالركب و الشرب و الصحب ، و اين قول ضعيف است براى آن كه اين بنا آن جا گويند كه در واحد او ( 18 ) فاعل آيد ، كواكب و شارب و صاحب .
قال الاعشى مفسرا لأوزار الحرب بالسلاح :
هامش
( 1 ) . آج ، ما : ببرند .
( 2 ) . سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 124 .
( 3 ) . لا : بدهند .
( 4 ) . آج ، ما : گيرند .
( 14 - 10 - 8 - 7 - 5 ) . آد : كالزار .
( 6 ) . آج ، ما ، گا ، لا ، آد : بنهد .
( 9 ) . آج ، لا : باسرى ، ما : باسر ، گا ، آد : بر طرف .
( 11 ) . ما : فرو نهند ، گا ، لا ، آد : فرو نهد .
( 16 - 12 ) . آج ، ما ، گا ، لا : كارزار .
( 13 ) . اساس : ندارد ، از لا ، افزوده شد .
( 15 ) . گا ، آد : بر طرف شود . اهل القرية و اهل الحرب .
( 17 ) . سورهء يوسف ( 12 ) آيهء 82 ، آج ، ما ، لا ، افزوده :
( 18 ) . گا : كه واحد او .