جان آن كه حكم كرده بود بر او مرگ و فرو گذارد ديگران را تا به وقت نام زده ، در اين علاماتى هست گروهى را كه انديشه كنند .
يا گرفتند ( 1 ) بدون خداى شفيعان ، بگو نبودند نتوانستند ( 2 ) چيزى و ندانستند .
بگو خداى راست شفاعت جمله ، او راست پادشاهى آسمانها و زمين . پس با او برند شما را .
و چون ياد كنند خداى را تنها ( 3 ) به هم در آيد ( 4 ) دلهاى آنان كه ايمان ندارند به سراى باز پسين ، و چون ياد كنند آنان را كه فرود اويند كه بينى ( 5 ) ايشان خرّمى مىكنند .
قوله تعالى : * ( أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّه صَدْرَه لِلإِسْلامِ ) * ، گفت : آن كس را كه خداى شرح كند صدر او را و دلش روشن كند براى اسلام ، يعنى ، هر كه خداى تعالى با او الطاف كند تا او به اسلام نزديك شود و ايمان آرد به خداى او بر نور و بيان بود و هدايت و دلالت ( 6 ) از خداى - جلّ جلاله . و گفتند : او بر دين قويم و صراط مستقيم باشد .
در كلام حذفى و اختصارى هست ، و التّقدير : كمن كان بخلاف ذلك . گفت آن كه او چنين ( 7 ) ، چنان بود كه آن كس كه به خلاف اين باشد ، چنان كه بيان كرديم فى قوله : أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ ( 8 ) - الاية [ 110 - پ ] . قتاده گفت : مراد به « نور » قرآن است كه مؤمن ابتدا كند از او و انتها به او كند .
عبد اللَّه مسعود گفت : يك روز رسول - عليه السّلام - اين آيت بخواند ، ما گفتيم :
هامش
( 1 ) - دا : فرا گرفتند .
( 2 ) - دا : اگر باشند نتوانند .
( 3 ) - دا : يكى .
( 4 ) - دا : بر آيد .
( 5 ) - دا : مىبينى .
( 6 ) - دا : و هدايت كننده باشد .
( 7 ) - آج ، لب : چنين باشد .
( 8 ) - سورهء زمر ( 39 ) آيهء 9 .