كرد ايشان را ، چشمشان گريان بودندى ( 1 ) و تنشان لرزان . من گفتم : اكنون جماعتى هستند كه چون قرآن مىشنوند ، مىبيوفتند از هوش برفته ( 2 ) . گفت : اعوذ باللَّه من الشّيطان الرّجيم ! سعيد بن عبد اللَّه الجمحى گفت : عبد اللَّه عمر به مردى بگذشت از اهل عراق كه افتاده بود ، گفت : اين را چه رسيد ( 3 ) ؟ گفتند : اين از سماع قرآن بيوفتاده است ، گفت : ما از خداى مىترسيديم و نيوفتاديم ، هرگز اصحاب محمّد چنين نكردند ، شيطان است اين كه در شكم ايشان مىشود .
ابن سيرين ( 4 ) را گفتند : جماعتى پديد آمدهاند كه آواز قرآن مىشنوند ، مىبيوفتند و بىهوش مىشنوند ( 5 ) . گفت : يكى را از ايشان بر كنار ديوارى بنشانى و قرآن از اول تا به آخر بر او خوانى تا بيوفتد يا نه ، اگر خويشتن را از آن ديوار يا كنار بام بيندازد ( 6 ) ، راست مىگويد .
زيد اسلم گفت كه : ابىّ بن كعب پيش رسول - عليه السّلام - قرآن مىخواند ، قومى را رقّتى پديد آمد . رسول - عليه السّلام - گفت :
اغتنموا الدّعاء عند الرّقّة فانّها رحمة ،
دعا به غنيمت دارى عند رقّت كه آن رحمت است .
عبّاس بن عبد المطَّلب روايت كرد كه ، رسول - عليه السّلام - گفت : چون پوست [ 111 - پ ] بنده از ذكر خداى بلرزد ، گناه از او بريزد چنان كه برگ از درخت . هم از او روايت كردند كه ، رسول - عليه السّلام - گفت : چون پوست بنده از ذكر خداى بلرزد ، خداى تعالى تن او بر آتش دوزخ حرام كند .
* ( ذلِكَ ) * ، اشارت است به قرآن ، * ( هُدَى اللَّه ) * ، رواست كه گويند : لطف اللَّه . و گفتند : بيان « اللَّه » براى آن كه در قرآن هم لطف است و هم بيان و هم دلالت .
* ( يَهْدِي بِه مَنْ يَشاءُ ) * ، ره نمايد خداى به او ، آن را كه خواهد . * ( وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّه فَما لَه مِنْ هادٍ ) * ، و هر كه را خداى گمراه كند ، او را رهنمايى نباشد ، يعنى ، آن را كه
هامش
( 1 ) - دا ، آج ، لب : بودى .
( 2 ) - آج ، لب : ندارد .
( 3 ) - آج ، لب : چه رسيده است .
( 4 ) - اساس : ابن سيران ، با توجه به نسخهء دا ، تصحيح شد .
( 5 ) - دا ، آج ، لب : مىشوند كه بر متن راجح است .
( 6 ) - آج ، لب : بيندازند .