عامّ است در جملهء امّت يا خاصّ است در عترت ؟ گفت : بل خاص است در عترت .
آنگه گفت : نمىدانى كه وراثت در ظاهر آيت متعلَّق است به گزيدگان ؟ آنگه حجّت آورد بقوله : وَلَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً وَإِبْراهِيمَ وَجَعَلْنا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتابَ فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ ( 1 ) . آنگه گفت : بهر حال نبوّت و كتاب از جملهء ايشان در مهتديان باشد دون فاسقان . اهل اشارت گفتند : حكمت چيست در آن كه ظالم را مقدّم كرد در ذكر و سابق را مؤخّر كرد ، و تقديم فاضلتر را كنند ؟ از اين چند جواب گفتند : يكى آن كه تأخير سابق براى آن كرد تا به بهشت و ذكر او نزديكتر باشد چنان كه تقديم كرد صوامع را و كليسيا را و كنشت را بر مساجد در سورة الحج تا به هدم نزديكتر باشد ، فى قوله : . . . لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَواتٌ وَمَساجِدُ . . . » ، با آن كه مسجد به است از آن هر سه جاى ، و نيز مساجد ( 3 ) به ذكر خداى نزديكتر باشد .
جواب ديگر آن است كه گفتند : ملوك چون ذكر جملهاى چيزها خواهند كردن ادنى و فروتر را تقديم كنند بر افضل ، كقوله : . . . إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ ( 4 ) الْعِقابِ وَإِنَّه لَغَفُورٌ رَحِيمٌ ( 5 ) . و قوله : يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ ( 6 ) . و قوله : . . . يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ إِناثاً وَيَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ الذُّكُورَ ( 7 ) . و قوله : . . . خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَياةَ . . . ( 8 ) .
جواب ديگر آن است كه گفتند : ظالم را براى آن تقديم كرد تا از رحمت آيس نشود و سابق را براى آن تأخير كرد تا به عمل خود معجب نشود .
جواب ديگر آن است كه از صادق روايت كردند ، كه او گفت : ظالم را براى آن تقديم كرد تا بدانند كه اعتماد بر كرم اوست . آنگه ذكر مقتصدان كرد كه ميان خوف
هامش
( 1 ) - سورهء حديد ( 57 ) آيهء 26 .
( 2 ) - سورهء حج ( 22 ) آيهء 40 .
( 3 ) - دا : با مسجد ، آج ، لب : با مساجد .
( 4 ) - اساس و جميع نسخه بدلها : لشديد ، با توجه به قرآن مجيد تصحيح شد .
( 5 ) - سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 167 .
( 6 ) - سورههاى : حج ( 22 ) آيهء 61 ، لقمان ( 31 ) آيهء 29 ، فاطر ( 35 ) آيهء 13 ، حديد ( 57 ) آيهء 6 .
( 7 ) - سورهء شورى ( 42 ) آيهء 49 .
( 8 ) - سورهء ملك ( 67 ) آيهء 2 .