و هر كه خواند با خداى خداى ديگر را ، حجّت نباشد او را بدان ، امّا شما او بنزديك خداى او كه او ظفر نيابند كافران .
و بگو : بار خدايا ! بيامرز و ببخشاى ، و تو بهترين بخشايندگانى [ 75 - پ ] .
قوله تعالى : * ( إِنَّ الَّذِينَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ ) * ، آنگه خداى تعالى چون طرفى ذكر كافران و فاسقان بگفت ، در قصه اوصاف مؤمنان و متّقيان گرفت تا متقابل و متكافى شوند كه هر چيز در برابر ضدّ و خلاف خود ( 1 ) پيدا شود ، گفت : آنان كه ايشان از ترس خداى خود ترسان ( 2 ) باشند . و خشيت ( 3 ) و خوف يكى باشد ، و آن ظنّ بود به وصول مضرّت ، و نقيض او امن و امنه باشد ، و رمّانى گفت : الخشية انزعاج النّفس لتوهّم المضرّة ، و شك نيست كه ظنّ وصول مضرّت ( 4 ) خايف را مضطرب ( 5 ) دارد ( 6 ) اشفاق حذر باشد ، يعنى حذر كنند ( 7 ) از معاصى خوف و ( 8 ) عقاب خداى را .
* ( وَالَّذِينَ هُمْ بِآياتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ) * ، و آنان كه به آيات خداى - جلّ جلاله - بگروند و ايمان آرند ، و روا بود ( 9 ) « بايات » ، كتابهاى او باشد كه مشتمل است بر آيات خواندنى ، و روا بود كه مراد به آيات دلالات و بيّنات و معجزات باشد كه دليل صدق پيغامبران و ائمه كند .
* ( وَالَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لا يُشْرِكُونَ ) * ، و آنان كه به خداى - عزّ و جل - شرك نيارند ، و با او انبازى در عبادت او فرو ندارند ، و بيرون او هيچ چيز نپرستند .
* ( وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ ) * ، و آنان كه بدهند آنچه بدهند ، و دلهاى ايشان ترسان بود از آن كه رجوع ايشان با خداى خواهد بودن . و « واو »
هامش
( 1 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز آز نيك .
( 2 ) . آج ، لب : ترسايان .
( 3 ) . آج ، لب : خشيه .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها نفس .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مه : مضرّت .
( 6 ) . آط و .
( 7 ) . آج ، لب : حذر كنيد .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها : ندارد .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها كه مراد .