و الظعينة ، الزّوج ( 1 ) ، و بذلك سميت المرأة فى الهودج ظعينة و جمعها ظعاين . * ( وَمِنْ أَصْوافِها ) * ( 2 ) ، أى ( 3 ) جعل لكم من اصوافها . * ( وَأَوْبارِها وَأَشْعارِها أَثاثاً ) * ، « صوف » گوسپند را باشد ، و شعر ، بز را ، و و بر ، شتر را ، و « اثاث » متاع خانه باشد و اين جا مراد گليم و زيلو ( 4 ) و نمد است و آنچه از اين مويها كنند و بافند . خليل گفت : اصل او از كثرت است [ 99 - پ ] و اجتماع بعضى با بعضى ، من قولهم : شعر اثيث ، اى كثير و اثّ شعره يأثّ أثّا اذا كثر ( 5 ) و التفّ ( 6 ) ، قال امرؤ القيس :
أثيث كقنو النّخلة المتعثكل
و قال الشّاعر فى الاثاث ( 7 ) :
اهاجتك ( 8 ) الظَّعائن يوم بانوا ( 9 )
بذى الرّىء ( 10 ) الجميل من الأثاث
* ( وَمَتاعاً ) * ، و آلتى كه به آن تمتّع كنى ، * ( إِلى حِينٍ ) * ، تا به روزگار ( 11 ) يعنى ايّام حيات تا به وقت وفات ، و گفتهاند تا آنگه كه كهن شود و از كار بيفتد .
* ( وَاللَّه جَعَلَ لَكُمْ مِمَّا خَلَقَ ظِلالًا ) * ، آنگه نوعى ديگر ( 12 ) نعمت ياد داد و گفت :
خداى تعالى كرد براى شما از آنچه آفريده است سايهها [ تا شما را به آن استراحت باشد از گرماى آفتاب از سايهء درختان و سقفها و ديوارها ( 13 ) ] ( 14 ) * ( وَجَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْجِبالِ أَكْناناً ) * ، و شما را از كوه غارها ساخت كه شما را باز پوشد و آسايش بود از سرما و گرما ، واحدها « كنّ » و هو ما واراك ( 15 ) . * ( وَجَعَلَ لَكُمْ سَرابِيلَ ) * ، واحدها سربال ، و كرد شما را پيراهنها ( 16 ) كه شما را وقايت كند و باز پايد از گرما از انواع ملابس از پنبه
هامش
( 1 ) . همهء نسخه بدلها : الهودج .
( 2 ) . اساس : اوصافها ، كه با توجه به ضبط قرآن مجيد ، تصحيح شد .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها و .
( 4 ) . زيلوا / زيلو .
( 5 ) . قم ، آط ، آز ، آج ، لب : اكثر .
( 6 ) . قم ، آط ، آب : و التفت .
( 7 ) . اساس : الايات ، به قياس نسخهء قم و اتّفاق نسخهها تصحيح شد .
( 8 ) . اساس : اناجيك ، به قياس نسخهء آط ، تصحيح شد .
( 9 ) . اساس : يأتى ، به قياس نسخهء قم و اتّفاق نسخهها تصحيح شد .
( 10 ) . اساس : و ايدى الَّذى ، به قياس نسخهء قم ، تصحيح شد چاپ شعرانى : بذى الزّىّ .
( 11 ) . همهء نسخه بدلها : به روزگارى .
( 12 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : دگر .
( 13 ) . آط ، آج ، لب : سقفهاى ديوارها .
( 14 ) . اساس افتادگى دارد ، از قم آورده شد .
( 15 ) . آط ، آز ، آب ، آج : وراءك .
( 16 ) . آط ، آز ، آج : پيرهنها .