هذا منازل اقوام عهدتهم
في خفض عيش و عزّ ما ( 1 ) له خطر
صاحب بهم صائحات الدّهر فانقلبوا
الى القبور فلا عين و لا اثر
يكى از جملهء صالحان در خواب ديد يحيى ( 2 ) خالد برمكى را ، در آن وقت كه وزير بود كه : در جانب غربى بغداد ايستاده بود ، از جانب شرقى آواز آمد و گويندهاى اين بيت ( 3 ) بخواند :
كان لم يكن بين الحجون الى الصّفا
انيس و لم يسمر بمكّة سامر
يحيى خالد جواب داد ( 4 ) :
بلى نحن كنّا اهلها فابادنا ( 5 )
صروف اللَّيالى و الجدود العواثر
چهل روز تمام نشد تا ايشان را نكبت رسيد ، و ابو العتاهيه ( 6 ) گويد :
جمعوا فما اكلوا الَّذي جمعوا
و بنوا مساكنهم فما سكنوا
و كانّهم كانوا بها ظعنا
لمّا ( 7 ) استراحوا ساعة ظعنوا
عبد الملك بن عمير گفت : سر حسين بن على - عليهما السّلام - ديدم پيش عبيد اللَّه زياد ( 8 ) نهاده و در قصر الامارهء كوفه ، و سر عبيد اللَّه زياد ديدم پيش مختار ابو عبيده نهاده ، و سر مختار ابو عبيد ديدم پيش مصعب زبير نهاده و سر مصعب زبير ديدم پيش عبد الملك مروان نهاده [ 165 - ر ] ، اين همه در مدّت دوازده سال بود . و رسول - عليه السّلام - گفت :
ما امتلأت دار حبرة الَّا امتلأت عبرة
، هيچ سراى پر از خورّمى ( 9 ) نشد الَّا پر از آب چشم شد . هشام الكلبىّ گفت : چون خالد وليد ، عين التّمر بگشاد ، احوال دختران نعمان بن المنذر پرسيد ، گفتند : يكى بمرد و يكى در بعضى حجرههاست به عبادت ( 10 ) مشغول است . نزد او رفت و بر او سلام كرد و گفت : حال شما چگونه اين جا رسيد پس از آن كه پادشاهان عرب بودى ؟ گفت : مجمل گويم يا مفصّل ؟ گفت : مجمل . گفت : روزى آفتاب برآمد و هيچ رونده نبود در خورنق و
هامش
( 1 ) . اساس : ممّا ، كه با توجّه به نسخهء قم تصحيح شد .
( 2 ) . قم ، آط ، مل ، آج ، لب : يحيى بن .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز قم : بيتها .
( 4 ) . مل : يحيى خالد چون اين بشنيد به جواب او اين بگفت .
( 5 ) . اساس و قم : فاذا دنا ، كه با توجه به نسخ آط ، آب ، مل ، آز ، تصحيح شد ، آج ، لب : ابادها .
( 6 ) . اساس : ابو العاليه ، به قياس قم و اتفاق نسخهها تصحيح شد .
( 7 ) . ديگر نسخه بدلها ، بجز قم : قد .
( 8 ) . قم لعنه اللَّه ، ديگر نسخه بدلها عليه اللَّعنه .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها : خرّمى .
( 10 ) . آط ، آج ، لب : صلات .