عبد اللَّه عمر روايت كرد از رسول - عليه السّلام - كه او گفت :
رضا ( 1 ) اللَّه مع رضا ( 2 ) الوالدين و سخط اللَّه مع سخط الوالدين ،
رضاى خدا با رضاى مادر و پدر است ، و خسم خدا با خشم مادر و پدر است . عايشه ( 3 ) روايت كرد از رسول - عليه السّلام - كه او گفت ، خداى تعالى عاقّ را گويد : كه هر چه خواهى مىكن كه تو را نيامرزم ، و بارّ را گويد هرچه خواهى مىكن كه تو را بيامرزم ، و اين بر طرق مثل و مبالغت گفته است . عطا روايت كرد از عبد اللَّه عبّاس كه ، رسول - صلَّى اللَّه عليه و على آله - گفت :
هر كه در روز آيد و مادر و پدر از او خشنود باشند ( 4 ) دو در از بهشت بر او گشايند ، و اگر يكى باشند از ايشان در يكى باشد ( 5 ) . و هر كه در روز آيد و مادر و پدر بر او به خشم ( 6 ) باشند ، دو در از دوزخ بر او گشايند ، و اگر يكى باشند يكى ( 7 ) در . يكى گفت : يا رسول اللَّه ! و ان ظلماه ، و اگر چه اين مادر و پدر ( 8 ) او ظلم كنند ؟ گفت ، و اگر چه اين مادر و پدر ( 9 ) ظلم كنند ، سه بار تكرار كرد . ابو عمر ( 10 ) اليحصبىّ ( 11 ) روايت كرد از رسول عليه السّلام كه : مردى بنزديك رسول آمد و گفت : يا رسول اللَّه ! مرا عملى بياموز كه مرا به رحمت خداى نزديك گرداند ، گفت : مادر و پدر دارى ؟ گفت : آرى يا رسول اللَّه ! [ 129 - ر ] گفت : برو و با ايشان مبرّت ( 12 ) كن كه با برّ ايشان عمل اندك كفايت باشد .
* ( رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِما فِي نُفُوسِكُمْ ) * ، آنگه گفت خداى شما عالمتر است به آنچه در دلهاى شماست از نيكوى ( 13 ) با مادر و پدر و از عقوق در ايشان ، * ( إِنْ تَكُونُوا صالِحِينَ ) * ، اگر شما صالح بشى و نيك مرد ( 14 ) و نيكوكار با مادر و پدر و قيام كننده به ديگر طاعات ، * ( فَإِنَّه كانَ لِلأَوَّابِينَ غَفُوراً ) * ، خداى تعالى آمرزندهء توبه كاران است ، يعنى ، اگر پيش از آن در حقّ مادر و پدر شما را هفوتى يا جفاى ( 15 ) رفته باشد ( 16 ) ، توبه كنى و با
هامش
( 1 ) . آب ، آز : رضى .
( 2 ) . آب ، آز ، آج ، لب : رضاء .
( 3 ) . قم : رضى اللَّه عنها .
( 4 ) . قم ، آط ، مل ، آج ، لب : باشد .
( 5 ) . قم : يك در .
( 6 ) . آج ، لب : به خشمى .
( 7 ) . قم : يكى باشد از ايشان ، يك در ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب : در يكى باشد .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها بر او .
( 9 ) . قم ، آط ، آب ، مل ، آز ، بر او ، آج ، لب : به روى .
( 10 ) . آط ، آب ، آج ، لب : عمرو .
( 11 ) . قم ، آط ، آب ، آز : الحصبى .
( 12 ) . آز : مودّت .
( 13 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : نيكويى .
( 14 ) . آب ، از : نيكو مرد .
( 15 ) . آط ، آب ، مل ، آج ، لب : جفايى .
( 16 ) . قم ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب آنگه ، مل آنگاه .