به سه گروه بنهاد ( 1 ) ، گروهى را بكشت ( 2 ) و گروهى را اسير و برده كرد ( 3 ) و با خود به بابل برد ، و گروهى را به شام رها كرد . بهرى گفتند : اين واقعهء دوم بود . بعضى گفتند : اين ( 4 ) واقعهء اوّل بود ، كه خداى تعالى گفت : * ( فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما ) * ، چون نوبهء وعدهء ( 5 ) اوّل آمد ( 6 ) ، از آن دو گروه ( 7 ) و اولى تأنيث اوّل باشد ( 8 ) و فعلى ( 9 ) مقصور در - تأنيث افعل تفضيل قياسى مطرّد است كالاكبر و الكبرى و الاصغر و الصّغرى .
* ( بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِباداً لَنا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) * ، اى ذوى قوّة ( 10 ) منيعة و شجاعة شديده ( 11 ) و الباس و البوس الشدّة ، يعنى بخت نصّر و اصحاب او . و ابتداى كار بخت نصّر آن بود ( 12 ) كه : ابن جريج روايت كرد از يعلى بن مسلم از سعيد جبير ، كه ، او گفت مردى از بنى اسرايل اين قصّه مىخواند در توريت كه خداى تعالى حكايت آن در قرآن ( 13 ) باز گفت : فى قوله : * ( فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما ) * - الآيه . بگريست و دفتر در ( 14 ) هم زد و گفت بار خدايا ( 15 ) اين مرد را كه هلاك بنى اسرايل بر ( 16 ) دست او خواهد بودن ( 17 ) با من نماى . [ 120 - ر ] او ( 18 ) در خواب ديد مردى را كه او را گفت ( 19 ) : اين مرد را كه تو مىخواهى تا ( 20 ) ببنى او را ( 21 ) درويشى ضعيف ( 22 ) است به بال . او را بخت نصّر خوانند ( 23 ) ، و اين اسرائيلى ( 24 ) مردى توانگر بود ، برخاست ( 25 ) و مالى برگرفت و غلامانى كه داشت ، و ساز ( 26 ) سفر كرد . مردم او را گفتند : كجا مىروى ؟ گفت : به تجارت ،
هامش
( 1 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : نهاد .
( 2 ) . آز : بكشتند .
( 3 ) . مل : اسير كرد و برده .
( 4 ) . آج ، لب : ندارد .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها : وعدهء نوبت .
( 6 ) . قم ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب : بود .
( 7 ) . قم : ، كرت ، آز : گره .
( 8 ) . قم : است .
( 9 ) . آط ، آج ، لب : فعل ، مل : اين جمله را تا اول آيه ندارد .
( 10 ) . همهء نسخه بدلها : ذى قوة .
( 11 ) . آج ، لب : سديده .
( 12 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : « آن بود » ندارد .
( 13 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب حكايت آن .
( 14 ) . قم : بر .
( 15 ) . آط ، آج ، لب : ندارد .
( 16 ) . آج ، لب : در .
( 17 ) . قم ، آط ، آج ، لب : بود .
( 18 ) . آط ، آج ، لب : ندارد .
( 19 ) . آج ، لب : مىگفت .
( 20 ) . آج ، لب : ندارد .
( 21 ) . كذا در اساس . قم ، مل : او ، ديگر نسخهها : ندارد .
( 22 ) . آط ، آب ، آز : ضعيفى .
( 23 ) . همهء نسخه بدلها : گويند .
( 24 ) . آز : اسرائيل .
( 25 ) . آب ، آز ، لب : برخواست .
( 26 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : قصد .