چون روزگار به اين ( 1 ) برآمد . صيحون ( 2 ) پادشاه پارس بود و در بابل بود . گفت :
تدبير آن بايد ساخت كه طليعهاى ( 3 ) به زمين شام فرستم ( 4 ) تا بنگرد تا هيچ فرصتى باشد ( 5 ) ما را بر آن . گفتند : روا باشد . آنگه يكى را اختيار كرد ( 6 ) و صد هزار مرد به او داد . او برفت با برگ و ساز تمام . اين بخت نصّر در مطبخ او بود به طمع آن ( 7 ) تا چيزى به او دهند تا بخورد . چون به شام رسيدند ولايتى ديدند آبادان با لشكر بسيار . سوار و پياده ، بى حد ، دندانش كند شد و دانست كه هيچ نتواند كردن ( 8 ) . بخت نصّر بيامد و در شام رفت و به مجالس ايشان مىگرديد و ايشان را مىگفت : چه منع مىكند شما را از آن كه به روى و به زمين بابل روى و آن شهر بستانى و خزانههاى ( 9 ) جهان نهاده است آن جا بردارى ، چه آن شهر ( 10 ) حصنى ندارد و آن جا بس لشكر ( 11 ) نيست . ايشان گفتند :
ما اهل كالزار ( 12 ) نهايم ( 13 ) و ما كالزار ( 14 ) عادت نكردهايم ( 15 ) . بخت نصّر بيامد و صاحب طليعه را اين حديث بگفت تا ( 16 ) او باز گشت و صيحون را گفت ( 17 ) : آن ( 18 ) شهرى است بس قوى و لشكرهاى بسيار ( 19 ) ، و من هيچ مطمح ( 20 ) نديدم آن جا . صيحون از سر كار برفت . بخت نصّر در لشكر مىگرديد و همى ( 21 ) گفت : بنزديك من خبرى ( 22 ) هست از اخبار ( 23 ) شام و سرّى از اسرار آن با كس نگويم مگر با ملك . اين مىگفت تا زبان به زبان به ملك رسيد . او را بخواند و گفت : اين ( 24 ) چيست كه از تو مىگويند ؟ گفت : بلى ، يا ملك ! من در شام رفتهام و احوال ايشان تفحّص كرده و بدانسته و بشناخته ، و آن قصّه با او بگفت ( 25 ) ، امّا ( 26 ) فلان كه تو او را فرستادى او بر ظاهر شهر ( 27 ) فرود آمد و از احوال
هامش
( 1 ) . مل : بر اين .
( 2 ) . آج ، لب : صحون ، آب : صخون ، آز : صيخون .
( 3 ) . لب : طلعه .
( 4 ) . قم ، آط ، مل ، آج ، لب : فرستيم .
( 5 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : هست .
( 6 ) . مل : كردند .
( 7 ) . قم ، آط ، آب ، مل ، آب ، لب كه .
( 8 ) . قم : كرد .
( 9 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : كه خزينههاى .
( 10 ) . مل حصار و .
( 11 ) . آب ، مل ، آز : لشكرى .
( 14 - 12 ) . همهء نسخه بدلها : كارزار .
( 15 - 13 ) . آط : نهييم .
( 16 ) . آج ، لب : با .
( 17 ) . همهء نسخه بدلها بجز مل : بگفت .
( 18 ) . مل : اين .
( 19 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : لشكر بسيار .
( 20 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : طمع .
( 21 ) . همهء نسخه بدلها : مى .
( 22 ) . آب ، آز : چيزى .
( 23 ) . آط : اخبارى .
( 24 ) . آط ، آب ، از ، آج ، لب : آن .
( 25 ) . آط : بگفته ، لب : مىگفت .
( 26 ) . همهء نسخه بدلها : و امّا .
( 27 ) . آج ، لب : و شوهر .