مىكردند و گفتند : رسنى از ليف تافته ( 1 ) و سر آن گره بر زده ( 2 ) ، بر سر او مىزدند تا كور شد و او مىگفت : خدا يكى است ، تا او را بكشتند . و گفتند نيزهاى ( 3 ) بر اندام او زدند و او را بكشتند . و ياسر را نز در زير عذاب بكشتند . عمّار ياسر چون چنان ديد ، گفت : بس ( 4 ) فسوس باشد كه مرا در اسيرى بكشند ( 5 ) ، آنچه ايشان مىخواستند از دشنام و نا بايست در حقّ رسول - عليه السّلام - بگفت . او را رها كردند . و ياسر و سميّه اول كس ( 6 ) بودند در اسلام كه ايشان را بكشتند . قتاده گفت بنو المغيره عمّار را بگرفتند و در چاه ميمون كردند او را و گفتند : اگر به محمّد كافر شوى و الَّا اين چاه بر تو بينباريم . او آنچه ايشان مىخواستند از او ، بگفت به اكراه ايشان ( 7 ) و دلش به ايمان مطمئن و ساكن بود . رسول را - عليه السّلام و الصّلاة - گفتند ( 8 ) كه : عمّار كافر شد ، گفت :
كلَّا إنّ عمّارا ملىء ايمانا من قرنه إلى قدمه و اختلط الإيمان لحمه ( 9 ) و دمه
، گفت : عمّار پر از ايمان است از سر تا پاى ( 10 ) و ايمان با گوشت و خون او آميخته است . عمّار با نزديك رسول آمد - عليه السّلام - گريان و مىگفت : ، يا رسول اللَّه ! شرمسارم از كلمتى كه نه به اختيار ، بل به اكراه بر زبان من رفته است .
رسول - عليه الصّلاة و السّلام - ( 11 ) چشم او مىسترد و مىگفت : ( 12 ) باكى نيست اگر دگر بار در مثل اين حال گرفتار شوى و از تو خواهند تا مانند آن گويى ، بگو كه بر تو حرج نيست . خداى تعالى در حقّ او اين آيت فرستاد و عمّار از جمله أجلَّا و بزرگان صحابه ( 13 ) است و او را در اسلام قدمى ( 14 ) و قدمى ( 15 ) تمام است .
راوى خبر گويد كه : آن روز كه مسجد رسول - عليه الصّلاة و السّلام - بنا مىكردند ، رسول صحابه را تحريض و ترغيب مىكرد و مىگفت : هر كس كه او
هامش
( 1 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : بافته بودند .
( 2 ) . قم : و سر آن را گره زده .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : نيزه .
( 4 ) . آز ، لب : پس .
( 5 ) . آج ، لب : بكشتند .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : كسى .
( 7 ) . همهء نسخه بدلها او را .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها : خبر دادند .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها : بلحمه .
( 10 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : به پاى .
( 11 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم آب .
( 12 ) . همهء نسخه بدلها هيچ .
( 13 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم بوده .
( 14 ) . همهء نسخه بدلها : قدم .
( 15 ) . قم : قدمتى .