از آن تنگ شود تا كام تو بر آيد از تو اغوا و از من غفران ، تا هر چه تو به طول عمر اغوا كنى من به يك ساعت بيامرزم . آنگه استثنا كرد از ايشان بندگان عاصى را كه متابعت ابليس كنند ، گفت : * ( إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ ) * ، الَّا آنان كه پسرو ( 1 ) تو باشند از غاويان و نادانان .
آنگه وعيد كرد متابعان ابليس را ، گفت : * ( وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ ) * ، دوزخ موعد ايشان است جمله ، و آن را هفت در باشد ، هر درى را ( 2 ) جماعتى بخشيده .
* ( مِنْهُمْ ) * ، يعنى ( 3 ) من اتباع ابليس .
روايت كردند از امير المؤمنين على ( 4 ) كه او گفت : دانى كه درهاى دوزخ چگونه باشد ؟ گفتند : هم چنان كه درهاى ماست . گفت : نه ، درهاى دوزخ چنين باشد ، و دستها بر هم نهاد و گفت : خداى تعالى بهشتها بر عرض نهاده است و دوزخ بر دركات و طبقات يك از زير ( 5 ) ديگر ، دركهء اسفل را « جهنّم » ( 6 ) گويند و بالاى آن « لظى » است و بالاى آن [ 77 - پ ] « حطمه » است و بالاى آن « سقر » است و بالاى آن « جحيم » است و بالاى آن « سعير » است و بالاى آن « هاوية » ( 7 ) .
عبد اللَّه بن سنان روايت كرد از ضحّاك در اين آيت كه او گفت : دوزخ را هفت در است و آن هفت دركه است ، بهرى بر بالاى بهرى نهاده ، بر دركهء اوّل اهل توحيد باشند ايشان را بر اندازهء گناه عقوبت كنند ، آنگه ( 8 ) بيايند و در دركهء دوم ( 9 ) جهودان ( 10 ) باشند و در سيم ( 11 ) ترسايان ( 12 ) باشند و در چهارم صابيان باشند و در پنجم گبركان ( 13 ) باشند و در ششم مشركان عرب باشند و در هفتم منافقان باشند ، و ذلك قوله : إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ ( 14 ) .
هامش
( 1 ) . آل ، آج ، لب : پيرو .
( 2 ) . قم : با .
( 3 ) . مش : اى .
( 4 ) . قم ، مل ، آز ، آو عليه السّلام ، آب كرّم اللَّه وجهه ، آج ، لب ، آل ابن ابى طالب - صلوات اللَّه و سلامه عليه .
( 5 ) . آب ، زبر .
( 6 ) . مل : حميم .
( 7 ) . مل است .
( 8 ) . قم از آن جا ، آل بيرون .
( 9 ) . آو ، آج ، مش ، لب در او .
( 10 ) . قم : ترسايان .
( 11 ) . قم : سهام ، آب ، مل ، آز ، آج ، لب : سيوم .
( 12 ) . قم : جهودان .
( 13 ) . مل ، مش : گبران .
( 14 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 145 .