بود به نعمت منعم با ضربى تعظيم او ، و وجوب او از بديههء عقل دانند بضرورت .
و وجه وجوب او آن است كه شكر نعمت است ، خداى تعالى وعده داد به شكر كردن زيادت نعمت ، و تهديد كرد به كفران نعمت انقطاع او ، گفت : و اگر كفران كنى ، عذاب من سخت است ، يعنى عذاب كنم ( 1 ) آن را كه كفران نعمت مىكند ، چه بر ترك واجب مستحقّ عقوبت باشد .
* ( وَقالَ مُوسى إِنْ تَكْفُرُوا ) * ، آنگه حكايت كرد از آن كه موسى - عليه السّلام - با آن كافر نعمتان گفت : * ( إِنْ تَكْفُرُوا ) * ، اگر كفران كنى نعمت خداى را شما ، و هر كه در زمين هست به يك بار ، خداى ( 2 ) هيچ نقصان نبود ( 3 ) كه خداى بى نياز است از شكر شما .
ابو ادريس الخولانىّ گفت از أبو ذرّ الغفارىّ از رسول - صلَّى اللَّه عليه و على آله - كه گفت : خداى تعالى وحى كرد به بعضى انبياء در بعضى كتب خود :
عبادي لو انّ اوّلكم و آخركم و انسكم و جنّكم اجتمعوا على اتقى قلب رجل لم يزد ذلك فى ملكى شيئا ، عبادى لو انّ اوّلكم و آخركم و انسكم و جنّكم اجتمعوا على افجر قلب رجل منكم لم ينقص ذلك من ملكى شيئا ، عبادى لو انّ اوّلكم و آخركم و انسكم و جنّكم اجتمعوا في صعيد واحد فسألونى حوائجهم » . فاعطيت كلَّا منهم ما سأل ( 5 ) لم ينقص ذلك من ملكى شيئا الَّا به مقدار ما يغمس احدكم الابرة فى اليمّ فلينظر بم يرجع
، گفت : بندگان من ! اگر اوّلتان و آخرتان و انستان و جنّتان ( 6 ) مجتمع شوند بر پرهيزگارتر دل مردى ، در ملك من هيچ نيفزايد . بندگان من ! اگر اوّلتان و آخرتان و انستان و جنّتان ( 7 ) مجتمع شوند بر فاجرتر دل مردى ، از ملك من هيچ نكاهد . بندگان من ! اگر اوّلتان و آخرتان و انستان و جنّتان مجتمع شوند ( 8 ) در يك صعيد ، و جمله از من حاجتهاى خود بخواهند و من همه را حاجت روا كنم ، از ملك من هيچ نكاهد ( 9 ) الَّا به
هامش
( 1 ) . آب ، آز : كنيم .
( 2 ) . همهء نسخه بدلها را .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز قم : نكند .
( 4 ) . قم : حوائجكم .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز قم : سالوا .
( 6 ) . آو ، بم ، آج ، لب : پرى و آدميان ، آب : آج ، آز : آدمى و پرى .
( 7 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز قم : آدمى و پرىتان جمع شوند .
( 8 ) . آو ، بم : آدمى و پرىتان جمع شوند .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز قم : بنكاهد .