ساعت عمر مانده است ( 1 ) ؟ گفت : مرا جبريل گفت . گفتند : از خداى درخواه تا معلوم كند كه سبب چه بود . عيسى - عليه السّلام - دعا كرد ، جبريل آمد و گفت : من كه بيامدم در لوح نگاه كردم عمر او يك ساعت مانده بود ، چون از پيش ما بگذشت ، از آن نان كه مىخورد نوالهاى در دست او مانده بود ، سايلى بر او سؤال كرد ، او آن نوالهء نان به او داد : خداى تعالى بفرمود تا انقضاى اجل او از لوح محو كردند و پنجاه سال در عمر او بيفزود . و سبب مرگ ( 2 ) از آن خواست بودن كه در آن پشتهء هيزم مارى سياه قتّال بود ( 3 ) و هنوز در پشتهء هيزم است چون خواست كه او را بزند ، خداى به آن صدقه از او دفع كرد . عيسى - عليه السّلام - آن مرد را باز خواند و گفت : آن پشتهء هيزم دينه ( 4 ) را چه كردى ؟ گفت : همچنان ( 5 ) نهاده است . گفت : همچنان پشته ( 6 ) پيش من آر . او برفت و پيش عيسى آورد . بفرمود تا بگشادند ، مارى سياه عظيم از ميان آن ( 7 ) بيرون آمد .
حواريان از آن بعجب ( 8 ) ماندند و مرد را قصّه بگفتند و او شادمانه گشت و در صدقه بيفزود - و اخبار مانند اين بسيار است . و محو ، اذهاب اثر باشد ، و اثبات ، اخبار باشد به وجود چيزى ، و نقيض او نفى ( 9 ) بود و مراد اين جايگاه نوشتن است ، و مفعول محو بگفت و مفعول اثبات حذف كرد ، اكتفاء بالاوّل ، و التّقدير : و يثبت ما يشاء ، و مثله قوله : وَالْحافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحافِظاتِ ( 10 ) . . . ، و التّقدير : فروجهنّ ، وَالذَّاكِرِينَ اللَّه كَثِيراً وَالذَّاكِراتِ ( 11 ) . . . ، و التّقدير : و الذّاكرات اللَّه كثيرا ، و قال الكميت :
بأيّ كتاب او بأيّة سنّة
ترى حبّهم عارا علىّ و تحسب
قوله : وَإِمَّا ( 12 ) نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ ، حق تعالى در اين آيت گفت : اگر ما با تو نماييم بعضى ( 13 ) آنچه ايشان را وعده دادهايم از عذاب و ظفر تو به ايشان و تو را تبقيت ( 14 ) كنيم تا آن پديد آيد يا بميرانيم تو را بحسب اقتضاى مصلحت و موعود ( 15 ) ما
هامش
( 1 ) . آو ، بم ، آب ، آز ، آج ، لب : بيش نمانده .
( 2 ) . همهء نسخه بدلها بجز مل او .
( 3 ) . مل او را خواست كشتن .
( 4 ) . مل : ديكينه .
( 5 ) . مل : همان چنان .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز قم و مل : بسته .
( 7 ) . قم : از ميانه .
( 8 ) . آو ، بم ، مل ، آج ، لب : بتعجّب ، آب ، آز : متعجّب .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز قم و مل او .
( 11 - 10 ) . سورهء احزاب ( 33 ) آيهء 35 .
( 12 ) . ساس و همهء نسخه بدلها : ان ما ، با توجه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد .
( 13 ) . قم از .
( 14 ) . قم : پديد .
( 15 ) . آو ، بم ، آب ، آز ، آج ، لب : موعد ، مل : به وعده .