هر سه . چون رسول - عليه السّلام - [ از حجره ] ( 1 ) بيرون آمد ، به حكومت پيش او رفتند ، خداى تعالى اين آيت فرستاد .
علىّ بن ابى طلحه روايت كرد از عبد اللَّه عبّاس كه : سبب نزول [ آيت ] ( 2 ) آن بود كه عبّاس گفت جماعتى سابقان ( 3 ) مهاجر را : اگر شما ما را به اسلام و هجرت سبق ( 4 ) بردى ، ما شما را سبق ( 5 ) برديم به سقاية الحاجّ و عمارة المسجد الحرام ، خداى تعالى اين آيت فرستاد ردّا عليه ( 6 ) .
عطيّة العوفي روايت كرد از عبد اللَّه عبّاس كه : سبب نزول آيت آن بود كه ، جماعتى مشركان گفتند : سقاية الحاجّ ، حاجيان را آب دادن و عمارت خانهء كعبه و مسجد الحرام كردن بهتر است از ايمان به خداى و جهاد در راه او ، خداى تعالى ردّ برايشان اين آيت بفرستاد و ايشان را همه افتخار آن بود كه اهل حرم بودند و خدمت و عمارت خانه و مسجد كردندى ، خداى آيت فرستاد و باز نمود كه : آن سود ندارد بىايمان به خداى .
ابن سيرين و مرّة الهمدانى گفتند : سبب [ نزول آيت ] ( 7 ) آن بود كه امير المؤمنين على ، عمّش را - عبّاس را - گفت : چرا هجرت نكنى ؟ چرا موافقت پسر عمّت ( 8 ) نكنى و در صحبت او به مدينه نيايى ؟ گفت : اين كه من در آنم از سقاية الحاجّ و عمارت مسجد الحرام ، بهتر است از هجرت ، خداى تعالى اين آيت بفرستاد .
حسن بصرى و شعبى و محمّد بن كعب القرظىّ گفتند : آيت در شأن امير المؤمنين على آمد و سبب نزولش آن بود كه : يك روز عبّاس عبد المطَّلب و طلحة بن شيبه با يكديگر خلاف كردند ، عبّاس گفت : من بهترم كه سقاية الحاجّ به دست من است و حاجيان آب از دست من خورند . طلحة بن شيبه گفت ( 9 ) : من بهترم كه كليد خانه به دست من است و عمارت آن به من تعلَّق دارد و اگر من خواهم ، به شب همه شب در خانه كعبه توانم بودن . چون گفتا گفت ( 10 ) دراز شد ، گفتند : بيايى ( 11 )
هامش
( 8 - 7 - 1 ) . اساس : ندارد از آو ، افزوده شد .
( 2 ) . اساس : ندارد از آو ، افزوده شد .
( 3 ) . آو ، بم ، آن : سبقت .
( 5 - 4 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مل و مج : عليهم .
( 6 ) . همه نسخه بدلها ، بجز مج ، لب : برادرت .
( 9 ) . همه نسخه بدلها بل .
( 10 ) . آو ، بم ، مل ، آن : گفت و گوى مج : گفتاگوى .
( 11 ) . مل : بياييد .