- عليهما السّلام - از زمين بابل بيامدند تا به شام رود ( 1 ) . ابراهيم به فلسطين فرود آمد و لوط را به اردن فرود آورد . خداى تعالى او را به اهل سدوم فرستاد .
و ميان علما خلاف افتاد كه قبح لواط ( 2 ) به عقل دانند ( 3 ) يا به شرع . ابو القاسم بلخىّ گفت : به عقل دانند براى قبح انقطاع نسل و استنكاف از آن كه مردى مفعول باشد ( 4 ) . و درست آن است كه قبح او به شرع دانند و عقل را به اين طريقى نيست .
* ( إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ شَهْوَةً ) * ، شما به مردان مىشوى ( 5 ) به شهوت دون زنان ، شما مسرف مردمانى ( 6 ) متجاوز الحدّ . إتيان كنايت باشد از جماع ( 7 ) ، يقال : أتيت المرءة اذا جامعتها . اهل مدينه و حفص خواندند : « انّكم » على الخبر به همزهء واحده ، و مذهب حفص در همه قرآن چنين است كه چون دو استفهام باشد برهم ، در اوّل ( 8 ) همزهء استفهام بيارد و دوم بيفگند ، و كسايى همچنين كند مگر در قصّهء لوط ، و باقى قرّاء به دو همزه خوانند ، اوّل مفتوح و دوم مكسور . و ابن عامر و كوفيان تخفيف همزهء دوم كنند مگر حفص ، و حلوانى عن هشام فصل كند ميان ايشان به الفى ، و ابو عمرو همچنين كند ( 9 ) جز كه همزهء اوّل را تخفيف كند و دوم را تليين ، و كذلك ابن كثير .
محمّد بن اسحاق گفت : سبب اين آن بود كه اين مردمان اهل ميوه و درختان و رزان بسيار بودندى ( 10 ) ، و غربا از نواحى آمدندى از نواحى آمدندى و ايشان را رنجه داشتندى . ابليس بيامد بر صورت پيرى و ايشان را گفت : اگر خواهى ( 11 ) كه شما از اين مردمان برهى ( 12 ) شما را چنين ( 13 ) معامله بايد كردن ( 14 ) با ايشان ، گفتند :
هامش
( 1 ) . آج ، لب ، آف : روند .
( 2 ) . مل ، لب : لواط .
( 3 ) . مل : مىدانند .
( 4 ) . مج ، وز ، مل ، لت : مفعول به باشد .
( 5 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، آف ، آن : مىشويد .
( 6 ) . مج ، وز ، آج ، لب : مردمان ، مل ، آف : مردمانيد .
( 7 ) . مج : اجماع .
( 8 ) . آن : بر اوّل .
( 9 ) . اساس ، آج ، لب : كنند ، با توجه به مج ، وز تصحيح شد .
( 10 ) . همهء نسخه بدلها : بودند .
( 11 ) . همهء نسخه بدلها بجز بم : خواهيد .
( 12 ) . همهء نسخه بدلها بجز بم : برهيد .
( 13 ) . آج ، لب : اين .
( 14 ) . آج ، لب : كرد .