امّا تمسّك ايشان بقوله : * ( قُلْ هُوَ أَذىً ) * ، و تفسير ايشان « اذى » را به قذر و نجاست ، و أنّ الاذى ههنا اكثر اعني فى الادبار ، هم معتمد نيست براى آن كه حمل الشّىء على غيره باشد من غير علَّة جامعة بينهما ، و از جمله قياس باشد و ما به قياس نگوييم .
دگر آن كه جماعتى مفسّران تفسير « اذى » به تحريم و مفسده كردند ، اگر حمل بر آن كنند اين طريقه مطَّرد نبود ، دگر آن كه « اذى » حاصل است در اين جا بالبول و دم الاستحاضة ، و مع ذلك مانع نيست از وطى و اباحت آن ، روايت كردهاند عن نافع عن ابن عمرو عن ( 1 ) زيد بن اسلم عن محمّد بن المنكدر ( 2 ) عن طرق مختلفة ( 3 ) عن ابن عمر أيضا ( 4 ) .
* ( وَقَدِّمُوا لأَنْفُسِكُمْ ) * ، گفتهاند : مراد طلب فرزند است ، و گفتهاند : مراد آن است كه زنان پارسا را طلب كنيد براى مناكحت تا فرزند صالح باشد ، چنان كه [ 289 - پ ] گفت - عليه السّلام :
تخيروا لنطفكم
، اختيار كنى براى آبتان ، يعنى براى فرزند ( 5 ) . و همچونين گفت ( 6 ) - عليه السّلام :
فانظر في أي نصاب تضع ولدك فان العرق دساس
، و كذا
قوله - عليه السّلام : إياكم و خضراء الدمن .
و گفتهاند :
تقديم الافراط من الاولاد ، فرزندان را از پيش فرستادن تا فردا شفيع تو باشند . و بر اين قول مراد امر بود به صبر و توطين ( 7 ) نفس على موت الاولاد و تطييب ( 8 ) النّفس بكونهم شفعاء لابويهم .
و رسول - عليه السّلام - گفت :
من قدم ثلاثة من الولد لم يمسه ( 9 ) النار الا تحلة القسم
، گفت : هر كس كه سه فرزند را در پيش افگند ، آتش به او نرسد الَّا به
هامش
( 1 ) . همهء نسخه بدلها : از .
( 2 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب و .
( 3 ) . لب ، فق ، مب ، مر : عن طرف مخلد .
( 4 ) . آج ، فق ، مب ، مر و غرض از ايراد اين وجود آن است تا كه معلوم شود كه اين وجوه كه تمسّك كردهاند به آن از الفاظ قرآن معتبر نيست ، اگر چه در اخبار ما نيز وارد است از اباحت و تحريم او كه بر آن بود كه تحريم را ترجيح دهد و اجتناب كند از آن - وفّقنا لما فيه المحبّة و الرّضا .
( 5 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : فرزندان .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها : قوله .
( 7 ) . مر : توطَّن .
( 8 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تطيّب .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها : تمسّه .