حرام ، گفت : آنچه فرقى ( 1 ) از او مستى كند ( 2 ) چندان كه در كفى كنند از او حرام باشد . و « فرق » انائى بود كه شانزده رطل در او گنجد .
و لفظى دگر از رسول - عليه السّلام - اين است ( 3 ) :
كلّ مسكر حرام اوّله و آخره .
و رسول - عليه السّلام - گفت :
انّ من التّمر خمرا ( 4 ) و انّ من العنب خمرا ( 5 ) ، و انّ من الزّبيب خمرا ( 6 ) ، و انّ من العسل خمرا ( 7 ) ، و انّ من الحنطة خمرا ( 8 ) ، و انّ من الشّعير خمرا ( 9 ) ، و انّ من الذّرّة خمرا ( 10 )
، فرمود : از انگور خمر باشد و از خرما و مويز و انگبين و گندم و جو و ارزن . و
قال - عليه السّلام : كلّ شراب عاقبته كعاقبة الخمر فهو حرام ،
گفت : هر شرابى كه آن را عاقبتى بود چون عاقبت خمر ، يعنى در مستى ، او حرام است .
و امّا اخبار در نهى و زجر و و [ بال و عقاب ] ( 11 ) شارب خمر آن را حدّى نيست . امّا خبرى جامع هست ، مضاء بن حرب ( 12 ) روايت كند از ابو عبد اللَّه كه گفت : روزى جماعتى از اهل شام بنزديك عبد اللَّه عمر آمدند و گفتند : يابن عمر ! ما را خبر ده تا از رسول - عليه السّلام - چه شنيده اى در باب شراب مسكر ؟ گفت : از رسول - صلَّى اللَّه عليه و على آله - شنيدم كه او گفت :
و الذّي بعثني بالحقّ ،
به آن خدايى كه مرا به حق به خلقان فرستاد كه هر كس كه او يك شربت باز خورد از شراب مسكر ، خداى تعالى چهل روز نماز او نپذيرد ، و اگر توبه كند مقبول باشد . و چون دو شربت باز خورد ، خداى تعالى هشتاد شبانروز ( 13 ) نماز او نپذيرد ، و اگر توبه كند مقبول بود توبه اش .
و بدان خداى كه مرا به حق ( 14 ) بفرستاد كه هر كه او سه شربت مسكر باز خورد ، خداى تعالى صد و بيست روز نماز او نپذيرد . و واجب باشد بر خداى كه او را ردغة الخبال بچشاند . گفتند : « ردغة الخبال » چه باشد ؟ گفت : خون و ريم اهل دوزخ كه از شكم ايشان بيرون آمده باشد ، و آن در ( 15 ) واديى بود از دوزخ چندان كه از مشرق
هامش
( 1 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : فرق .
( 2 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مر از كفش ، مب در كفش .
( 3 ) . مب ، مر كه .
( 10 - 9 - 8 - 7 - 6 - 5 - 4 ) . همهء نسخه بدلها : لخمرا .
( 11 ) . اساس : افتادگى دارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 12 ) . مر : مضار بن حرب .
( 13 ) . هشتاد روز ، مب ، مر : شبانه روز .
( 14 ) . دب ، آج ، لب ، مب ، مر : به خلق ، فق : به خلقان .
( 15 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : دو .