به آن از ميان مرد و زنش ، و نيستند ايشان زيان كننده به آن كسى را مگر به دانستن خداى و مىآموزند آنچه زيانشان دارد و سودشان ندارد ، و بدانستند كه آن كه خرد ( 1 ) آن را ، نيست او را در آخرت [ نصيبى ] ( 2 ) ، و بد چيزى است كه بفروختند ( 3 ) ، آن خود را اگر دانستندى .
[ 119 - ر ]
و اگر ايشان ايمان آوردندى و بترسيدندى ثواب از نزديك خداى بهتر است اگر دانستندى .
اهل سير ( 4 ) گفتند : سبب نزول آيت آن بود كه شياطين سحر و نيز نجات ( 5 ) بنوشتند بر زبان آصف ( 6 ) برخيا و بر پشت آن بنوشتند ( 7 ) : هذا ما علَّم آصف بن برخيا سليمان الملك . و پنهان سليمان در زير سر ( 8 ) او دفن كردند . چون سليمان فرمان يافت بيامدند و آن نوشته ( 9 ) از زير سر ( 10 ) او بر آوردند و گفتند : سليمان بر مردمان و جنّيان و خلايق به اين پادشاهى مىكرد ، شما نيز بياموزى تا همچنان كه او ملك يا بى .
امّا علما و صلحاى بنى اسرايل گفتند : معاذ اللَّه كه اين علم سليمان باشد و از آن ( 11 ) تبرّا كردند ، و امّا سفله و جهّال چون آن ديدند ، نوشتن و آموختن گرفتند و تعاطى مىكردند و حديث سليمان و آن كه او ساحر بود بر زبانهاى ايشان روان شد تا عهد رسول ما - عليه السّلام - حق تعالى اين آيت فرستاد ردّ بر ايشان ، و دليل بر براءت ساحت سليمان ، اين قول كلبى است .
سدّى گفت : سبب نزول آيت آن بود كه شياطين در عهد پيشين بر آسمان توانستندى شدن و جايها مقام كردن ( 12 ) كه حديث فريشتگان شنيدندى ، كما قال تعالى : وَأَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَنْ يَسْتَمِعِ الآنَ يَجِدْ لَه شِهاباً رَصَداً ( 13 ) ،
هامش
( 1 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق : مىخرد .
( 2 ) . اساس : ندارد ، از مج افزوده شد .
( 3 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق : چيزى است آنچه همى فروختند
( 4 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تفسير .
( 5 ) . مج ، وز : نيره نجات .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها ابن .
( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر اين نوشتهها .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مب ، دب : سرير .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها : نوشتهها .
( 10 ) . آج ، لب ، فق ، مر : سرير .
( 11 ) . همهء نسخه بدلها حديث .
( 12 ) . دب ، مب ، مر : مقام كنند .
( 13 ) . سورهء جن ( 72 ) آيهء 9 .