وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّه إِذا عاهَدْتُمْ ( 1 ) .
آنگه گفت : به عهد من وفا كن تا ( 2 ) به عهد تو وفا كنم في قوله : أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ ( 3 ) .
آنگه باز نمود كه مرا مردانى هستند كه به عهد وفا كنند في قوله : رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّه عَلَيْه ( 4 ) .
آنگه گفت : از من وفادارتر به عهد كه باشد ؟ في قوله : وَمَنْ أَوْفى بِعَهْدِه مِنَ اللَّه ( 5 ) .
آنگه خليل خود را به وفاى عهد بستود في قوله : وَإِبْراهِيمَ الَّذِي وَفَّى ( 6 ) ، آنگه امير المؤمنين - على را به وفا به نذر بستود في قوله : يُوفُونَ بِالنَّذْرِ ( 7 ) .
آنگه مؤمنانى را كه به عهد وفا كنند بستود في قوله : بَلى مَنْ أَوْفى بِعَهْدِه وَاتَّقى ( 8 ) .
آنگه تخصيص كرد جماعتى را كه موصوفند به صفات كمال ايمان و از جملهء آن وفاى به عهد في هذه الاية بقوله : * ( وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا . . . ) * ، مدح كرد در اين آيت آنان را كه به عهد وفا كنند ، اگر عهد با خداى كنند و اگر با يكديگر ، و چون وعده دهند ( 9 ) انجاز كنند ( 10 ) ، و چون سوگند خورند به راست كنند ، و چون نذر كنند به جاى آرند ، و چون گويند راست گويند ، و چون امانت به ايشان دهند ادا كنند و خيانت نكنند .
و انس روايت كند از رسول - عليه السّلام - كه او گفت :
لا ايمان لمن لا امانة له ،
گفت : ايمان نباشد آن را كه امانت نباشد ( 11 ) .
و لا دين لمن لا عهد له ،
و دين نباشد او را كه ( 12 ) عهد نباشد .
هامش
( 1 ) . سورهء نحل ( 16 ) آيهء 91 .
( 2 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مر من .
( 3 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 40 .
( 4 ) . سورهء احزاب ( 33 ) آيهء 23 .
( 5 ) . سورهء توبه ( 9 ) آيهء 111 .
( 6 ) . سورهء نجم ( 53 ) آيهء 37 .
( 7 ) . سورهء دهر ( 76 ) آيهء 7 .
( 8 ) . سورهء آل عمران ( 3 ) آيهء 76 .
( 9 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : وعده كنند .
( 10 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب : آنچنان كنند ، مر : به جاى آرند .
( 11 ) . مر : نداشته باشد .
( 12 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب ، فق : نباشد آن را كه او را ، مب ، مر : نباشد آن را كه .