خداى تعالى جبريل را فرستاد تا دهى از دههاى شام از جمله آن كه بسيار ميوه تر و نيكو ميوه تر بود از زمين بركند و بر پر گرفت و بياورد و گرد خانه بگردانيد و بر زمين طايف بنهاد تا از آن جا انواع نعمت مىبرند به مكّه .
و سعيد جبير مىگويد : به دعاى ابراهيم بود كه اهل مكّه را گوشت و آب زيان نمىدارد ، و الَّا هر جاى جز مكّه كه طعام ايشان گوشت و آب باشد درد شكم آرد .
عبد اللَّه عبّاس گفت : ابراهيم دعا كرد بر اهل مكّه به بركت گوشت و شير ، لا جرم در همهء زمين جاى ( 1 ) نباشد كه گوشت و شير بيشتر بود از آن كه به مكّه - و اللَّه ولىّ التّيسير ( 2 ) .
قوله تعالى : * ( وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ ) * ، ياد كن اى محمّد چون برداشت قواعد خانه ( 3 ) را ابراهيم و اسماعيل .
خلاف كردند در آن كه قواعد خانه ابراهيم نهاد ، يا خود مانده بود ابراهيم برداشت .
مجاهد و عمرو بن دينار گويند : قواعد خانه خود ابراهيم نهاد ، و جاى خانه پشته اى بود از ريگ سرخ به شكل قبّه اى ، و بعضى دگر ( 4 ) مفسّران گفتند : خانه ، اوّل آدم - عليه السّلام - بنا كرد ، به طوفان نوح بيران ( 5 ) شد قواعد او بر جاى بماند ، ابراهيم - عليه السّلام - بر آن قواعد بنا كرد ، و اين قول عبد اللَّه عبّاس است و عطا .
محمّد بن على ( 6 ) باقر گويد - عليهما السّلام : با پدرم بودم زين العابدين ( 7 ) ، و او طواف خانه مىكرد . مردى بيامد و دست بر پشت او نهاد و گفت : يا بن بنت رسول اللَّه ! من مىخواهم تا مسأله اى پرسم . پدرم جواب نداد [ 146 - ر ] او را تا كه از طواف فارغ شد ، و به مقام ابراهيم آمد و نماز كرد . آنگه در حجره آمد و بنشست و گفت :
كجا شد اين سايل ( 8 ) ؟ مرد برخاست و گفت : يا بن رسول اللَّه ! سايل منم . گفت : بيار تا چه مىپرسى ؟ گفت : مرا خبر ده از ابتداى طواف اين خانه تا كى بود و چگونه بود و چرا بود ؟
هامش
( 1 ) . مر : جايى .
( 2 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مر : التّوفيق .
( 3 ) . مر : خوانه .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مب از .
( 5 ) . فق : ويران .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مب : محمّد على .
( 7 ) . مر : عليه السّلام .
( 8 ) . مر اين .