بيان ايالت قتيبه در خراسان و حوادث آن سال
در آن سال قتيبه بعنوان والى و امير خراسان وارد آن سامان شد در حالى كه مفضل لشكرهاى خود را آمادهء جنگ و غزا مىكرد . قتيبه خطبه كرد و مردم را بجهاد و غزا تشويق و تشجيع نمود سپس لشكرها را سان ديد و خود ( براى غزا ) لشكر كشيد .
اياس بن عبد اللّه بن عمرو را امير جنگ مرو و عثمان سعيدى را مستوفى آن ديار نمود چون بطالقان ( غير از طالقان قزوين ) رسيد دهقانان بلخ نزد او رفتند و با او همراه شدند تا همه با هم از رود گذشتند . پادشاه صنعانيان با هدايا و كليدهاى زرين ( كليد شهرها ) باستقبال او شتاب كرد او هم با پادشاه بكشور او رفت . او هم كشور خود را به او سپرد زيرا پادشاه « آخرون » و « شومان » در جوار او مزاحم وى بود . قتيبه هم آخرون و شومان را كه هر دو از طخارستان بود قصد نمود . پادشاه آن دو شهر ناگزير با او صلح كرد كه فديه و جزيه بپردازد قتيبه هم پذيرفت و بمرو رفت . صالح بن مسلم برادر خود را بفرماندهى سپاه منصوب كرد .
صالح هم بسغد لشكر كشيد و پس از مراجعت قتيبه بمرو كاشان را گشود ( كاشان ديگرى غير از شهر معروف كنونى ) . همچنين « اورشت » كه از بلاد فرغانه است و نيز « اخسيكت » را كه پايتخت فرغانه است فتح نمود . در آن جنگ نصر بن سيار با او همراه بود ( آخرين امير بنى اميه در زمان ابو مسلم ) كه سخت نبرد كرد و خوب امتحان دليرى داد .
گفته شده است : قتيبه در سنهء هشتاد و پنج بخراسان رفت و در آنجا لشكر را سان ديد و لشكر سوى « آخرون » و « شومان » كشيد و پس از فتح بمرو بازگشت .
باز گفته شده است كه او مدت يك سال در آن ديار اقامت گزيد و پس از آن بفتح اقدام نمود و قبل از آن مدت از رود عبور نكرد زيرا در اطراف آن سامان شورشى ضد او بر پا شده بود و او ناگزير بجنگ اطراف پرداخت .
يكى از گرفتاران آن سامان زن برمك پدر خالد بود . در آن هنگام برمك