طواف بيت و نماز طواف و سعى بين صفا و مروه تقصير كرده از احرام خارج مىشود سپس مثلا روز 8 ذو الحجة از مكَّه احرام حجّ بسته به عرفات ميرود آنگاه بمشعر و منى تا آخر اعمال حجّ .
علَّت تسميهء بحجّ تمتّع آنست كه شخص ميان دو عمل از احرام خارج شده و از چيزهائى كه در حال احرام حرام بود لذت ميبرد ، حجّ تمتّع وظيفهء كسى است كه از مكه 12 ميل يا بيشتر دور باشد . * ( « ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُه حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ » ) * يعنى تمتّع از عمره بحجّ وظيفهء كسى است كه اهلش و خانواده اش در مسجد الحرام يعنى در مكه و تا دوازده ميلى آن نباشد يعنى كسى كه از اهل مكَّه و اهل اطراف مكَّه نباشد .
در حجة الوداع رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله از مسجد شجره به نيّت حجّ قران احرام بست و سوق هدى كرد چنان كه شيخ مرحوم در خلاف تصريح كرده است ، رأى ابو حنيفه و اصحابش نيز چنين است . ولى شافعى عقيده دارد كه آنحضرت بحجّ افراد احرام بست ، قول شافعى صحيح نيست .
بهر حال آنحضرت احرام عمرهء تمتع نبست كه آن روز هنوز حجّ تمتع نبود در كافى باب حجّ النبى و در مجمع ذيل آيهء فوق از معاوية بن عمار از امام صادق عليه السّلام در ضمن حديثى نقل شده :
رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله در حجة الوداع از مسجد شجره احرام بست و سوق هدى كرد و وارد مكَّه شد پس از اتمام سعى در « مروه » رو بمردم نموده خدا را حمد و ثنا گفت بعد فرمود : اين جبرئيل است ( با دست به پشت سر اشاره كرد ) به من امر مىكند كه دستور دهم هر كه سوق هدى نكرده از احرام خارج شود .
« و لو استقبلت من امرى ما استدبرت لصنعت مثل ما امرتكم » اگر از پيش اين را ميدانستم مانند شما ميكردم ليكن من سوق هدى كردهام و چنين كسى تا قربانى بمحلَّش نرسد نميتواند از احرام خارج شود ، در اين ميان مردى گفت : « انخرج حجّاجا و رؤوسنا تقطر ؟
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 231
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٣١