در احاديثى كه از زمان حيات پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله حكايت ميكنند به چشم مىخورد ( قرآن در اسلام ص 112 ) .
شيخ طوسى در امالى نقل كرده :
عبد اللَّه بن مسعود هفتاد سوره از رسول اكرم و باقى را از على بن ابى طالب ياد گرفته . بخارى از سلمه نقل نموده كه گفت : عبد اللَّه بن مسعود بر ما خطبه خواند و بعد گفت : به خدا قسم كه من از دهان پيغمبر هفتاد و چند سوره گرفتم . . . ( تاريخ قرآن ص 36 ) .
ابن عباس گويد : رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله تمام شدن سوره را نميدانست تا آنكه * ( بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * نازل ميشد . ابن مسعود گويد ميان دو سوره را آنوقت ميدانستيم كه * ( بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * نازل ميشد . ( مقدمهء اسباب النزول واحدى ص 9 ) .
نتيجه اينكه تركيب سوره ها و تعيين اول و آخر آنها براهنمائى حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله انجام ميگرفت و كاتبان وحى تركيب آنها را حفظ ميكردند لذا مىبينيم بعضى از سوره ها آخر آياتشان با نون ، بعضىها با الف ، بعضىها با ميم و غيره ختم ميشوند ، بيشتر سوره هاى قرآن همه يك بار نازل ميشد و اگر هم در نزول فاصله داشت حضرت جاى آنها را معيّن ميفرمود چنان كه در آيهء 281 سورهء بقره ديديم حال آنكه آن آيه با خود سوره از حيث نزول شايد 9 سال فاصله داشته است . قرآن بر هفت حرف نازل شده ؟ در بسيارى از روايات اهل سنت وارد شده كه قرآن بر هفت حرف نازل شده است در صحيح بخارى و مسلم و ترمذى بابى تحت عنوان « قرآن بر هفت حرف نازل شده » منعقد كردهاند . رجوع كنيد به صحيح بخارى ج 6 كتاب تفسير ص 227 و صحيح مسلم ج 1 ص 325 كتاب صلوة و صحيح ترمذى ج ص 193 كتاب قراآت .
حديث زير در صحيح بخارى و مسلم هر دو آمده است « عن ابن عبّاس انّ رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله قال اقرأنى جبرئيل
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 282
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٨٢