على حرف فراجعته فلم ازل استزيده و يزيدنى حتّى انتهى الى سبعة احرف » جبرئيل قرآن را بر يك حرف بر من آموخت ، من پيوسته زيادت ميخواستم و او زياد ميكرد تا بهفت حرف رسيد .
در هر سه كتاب فوق آمده : عمر بن خطاب ميگفت : هشام بن حكيم را شنيدم سورهء فرقان را ميخواند بقرائتش گوش كردم ديدم آنطور كه رسول خدا بر من آموخته بر خلاف آن ميخواند نزديك بود در نماز بر او حمله كنم ولى صبر كردم تا سلام نماز را داد ، از لباسش گرفته گفتم : كى تو را اين سوره آموخت كه ميخواندى ؟ گفت :
رسول خدا . گفتم دروغ گفتى رسول خدا مرا غير از اين آموخته ، او را پيش رسول خدا آوردم گفتم : اين سورهء فرقان را طورى ميخواند كه به من آنطور نياموختهاى . فرمود : او را رها كن .
بعد فرمود : يا هشام بخوان او همان قرائت را خواند كه در نماز خوانده بود حضرت فرمود : اينطور نازل شده است ، بعد فرمود : عمر تو بخوان . من با قرائتى كه به من آموخته خواندم ، فرمود اينطور نازل شده است قرآن بر هفت حرف نازل شده آنچه ميسّر باشد بخوانيد ( ترجمه از صحيح بخارى ) .
در صحيح ترمذى آمده : « لقى رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله جبرئيل فقال يا جبرئيل انّى بعثت الى امّة اميّيّن : منهم العجوز ، و الشّيخ الكبير ، و الغلام و الجارية ، و الرّجل الَّذى لم يقرء كتابا قطَّ قال : يا محمّد انّ القرآن انزل على سبعة احرف » .
در اينكه مراد از هفت حرف چيست اختلاف كردهاند . يك قول اين است كه قرآن را مىشود با هفت لفظ خواند به شرط آنكه معنى متفاوت نباشد مثلا در آيهء * ( فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ الله ) * كه در سورهء جمعه است مىشود « فاسعوا ، فامضوا ، فاذهبوا » خواند كه هر سه بمعنى رفتن است و در آيهء * ( هَلُمَّ إِلَيْنا ) * احزاب : 18 . مىشود « هلم ، تعال ، عجّل ، اسرع » خواند كه همه تقريبا
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 283
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٨٣