جنگ ارمنيه و آذربايجان شركت كرده بود ديد ميان مسلمين اختلاف قراآت زياد شده چون بمدينه برگشت دستگاه خلافت را از اين خطر مطَّلع ساخت .
خليفه دستور داد قرآنى را كه بدستور ابو بكر نوشته بودند و نزد حفصه دختر عمر بود بامانت گرفتند ، پنج نفر از قرّاء را كه يكى زيد بن ثابت بود مأموريت داد تا نسخه هائى از آن بردارند تا اصل ساير نسخه ها قرار گيرد ، چندين نسخه از روى آن نوشته شد ، يكى در مدينه ماند ، يكى را بمكَّه ، يكى را بشام ، يكى را بكوفه ، يكى را ببصره و بقولى يكى را به يمن و يكى به بحرين فرستادند و اين نسخه ها را مصحف امام ميخواندند كه اصل ساير نسخه ها بود آنگاه عثمان دستور داد ساير قرآنها را كه بدست مردم در ولايات بود جمع آورى كرده و هر چه بمدينه رسيد سوزاندند .
در تاريخ قرآن هست : عثمان مصحف عبد اللَّه بن مسعود و سالم مولى ابى حذيفه را گرفت و به آب شست و نيز نقل مىكند كه 12 نفر از صحابه در مجلس مشورت اين كار شركت داشتهاند و نيز نقل مىكند كه ابى بن كعب و عبد اللَّه بن مسعود و سالم با اين كار مخالفت كردند ولى عثمان برأى على بن ابى طالب عليه السّلام اين كار را كرد .
نگارنده گويد در تاريخ كامل ضمن حوادث سال 30 هجرى نقل شده :
چون امير المؤمنين عليه السّلام در زمان خلافت وارد كوفه شد مردى برخاست و از عثمان انتقاد كرد كه مردم را بر يك مصحف وادار كرد امام عليه السّلام صدا زد : ساكت شو در حضور ما و با رأى ما آنكار كرد اگر بجاى عثمان بودم من نيز همان كار را ميكردم ، معلوم مىشود كه امير المؤمنين عليه السّلام بصلاحيت اين عمل رأى داده و حق هم همان بوده است .
رجوع شود به تاريخ كامل ، تاريخ قرآن ، قرآن در اسلام ، تاريخ آداب
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 279
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٧٩