در اسلوب قرآن جمع نخواهد شد ظاهرا روى اين حساب است كه فرموده : * ( « فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِه » ) * يعنى حتى يك سورهء كوچك مثل سورهء كوثر هم قدرت آوردن نداريد و با جملهء * ( « وَلَنْ تَفْعَلُوا » ) * روشن مىكند كه اين كار از بشر ساخته نيست و نخواهد بود و با جملهء * ( « فَاعْلَمُوا أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ الله » ) * بيان مىكند كه اين زائيدهء علم خداست و شما آن علم را نداريد * ( « وَما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا » ) * .
از اينجاست كه نگارنده احتمال مىدهم نظر قرآن در تعجيز بيشتر باسلوب كلام با حفظ معانى صحيح و حقيقى آنست گرچه وجوه نقل شده از المنار و الميزان نيز كاملا واقعى و مقبول است ، ولى چنان كه گفته شد آنوجوه راجع بمجموع قرآن است نه هر سوره .
2 - * ( أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ الله لَوَجَدُوا فِيه اخْتِلافاً كَثِيراً ) * نساء : 82 . اين آيه راجع بمجموع قرآن و در عين حال قابل دقت است ، توضيح اينكه بشر از اول ادراك تا آخر عمرش در يك حال ، يك عقيده ، و يك رأى نميماند نظر او نسبت بدوران عمر و نسبت به پيشامدها تغيير مييابد ، بزرگان عالم و سياستمداران دنيا را مىبينيم كه هر چند روز يا چند ماه يا لا اقل چند سال در عقايد و تصميمات خويش تجديد نظر ميكنند و آنچه ديروز حق و مطابق واقع مىديدند امروز تخطئه ميكنند و بر آن خط بطلان ميكشند ، نهرو نخست وزير متوفى هندوستان نامه هاى متعددى بدخترش نوشت روزى كه خواستند آنها را به صورت كتاب بنام نگاهى بتاريخ جهان چاپ كنند راضى شد و گفت : ولى اگر امروز آنها را مىنوشتم طور ديگرى مىنوشتم ولى من ديگر آن فرصت را ندارم .
كسى اگر كتابى بنويسد و بيست سال بعد بخواهد آن كتاب را بار ديگر بنويسد و چاپ كند ناممكن است تغييرى در آن ندهد و بگويد همانطور كه بيست سال قبل نوشتهام احتياج
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 267
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٦٧