طور : 34 .
3 - * ( وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِه ) * . . .
* ( فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ . . . ) * بقره : 22 و 23 .
آيه در مقام تعجيز انسان حتى از آوردن يكسوره است و با نفى ابدى ميگويد * ( وَلَنْ تَفْعَلُوا ) * و هرگز نميتوانيد و آن دليل است كه در آينده نيز اين كار امكان نخواهد داشت ايضا آيهء * ( أَمْ يَقُولُونَ افْتَراه قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِه . . . ) * يونس : 38 . در مقام تعجيز است .
4 - * ( أَمْ يَقُولُونَ افْتَراه قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِه مُفْتَرَياتٍ ) * . . . * ( فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ الله . . . ) * هود : 13 و 14 . در اينجا صحبت از آوردن ده سوره است و جملهء * ( أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ الله ) * روشن مىكند كه خدا علم قرآن سازى را ببشر نداده است .
آيهء اول در مقام تعجيز شامل يك آيه هم مىشود زيرا كلمهء قرآن بهمهء قرآن و بابعاض آن اطلاق مىشود ، و آيهء اول از آيات مكَّى است ، آنوقت همهء قرآن نازل نشده بود . ولى باز فرموده * ( « هذَا الْقُرْآنِ » ) * با وجود اين به نظر نگارنده منظور قرآن از مبارزه طلبى مجموع قرآن يا چند سوره يا يك سوره يا چند آيه است نه نسبت به فرد فرد آيات مثل * ( إِنَّه فَكَّرَ وَقَدَّرَ ) * مثلا و در قرآن « فَأْتُوا بِآيَةٍ مِنْ مِثْلِه » نيامده است . وجوه اعجاز قرآن دربارهء جهات اعجاز قرآن كه اجتماع آنها بشر را از آوردن مثل آن عاجز كرده در المنار وجوه زير را نقل مىكند :
1 - اشتمال قرآن بر نظم و وزن عجيب و اسلوبيكه غير از اسلوب بلغاء و فصحاست اسلوبيكه در آن زمان معمول نبود و كاملا بديع و بىسابقه است .
2 - بلاغت قرآن كه بلاغت و فصاحت سخن سرايان هيچ وقت به بلاغت آن نرسيد و احدى از اهل بيان در اين مطلب شكّ نكردند . ( قرآن
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 264
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٦٤