با بلاغتى القاء مطلب مىكند كه ديگران از القاء مطلب با آن بيان عاجزاند ) .
3 - اشتمال قرآن بر اخبار غيبى نسبت بگذشتگان و نسبت بآينده .
مثل خبر از غلبهء روم بر فارس كه بعدا تحقق يافت و اخبار از وضع و آيندهء منافقان كه مو بمو جاى خويش را ميگرفت .
4 - سلامت قرآن از اختلاف و تعارض و تناقض در طول مدت 23 سال . * ( وَلَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ الله لَوَجَدُوا فِيه اخْتِلافاً كَثِيراً ) * نساء : 82 . ( دربارهء اين مطلب توضيح بيشترى خواهيم داد ) .
5 - اشتمال قرآن بر علوم الهيّه و عقائد دينيّه ، و احكام و فضائل و اخلاق و قواعد سياسى و مدنى .
6 - اينكه هيچ يك از گفته هاى قرآن قابل نقض و ابطال نيست و هر چه گفته هميشه حق و صدق بوده و خواهد بود .
7 - در قرآن مسائلى مطرح و تحقيق شده كه بر بشر آن روز مجهول بود مثل * ( وَأَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ ) * - . . . * ( أَنَّ السَّماواتِ وَالأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَجَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ ) * - . . . * ( ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَهِيَ دُخانٌ ) * - . . . * ( وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ ) * و امثال اينها ( المنار ذيل آيه 23 بقره باختصار ) .
در الميزان از وجوه گذشته وجه دوم ، سوم ، چهارم ، و پنجم را بطور مشروح ذكر و بررسى مىكند و وجه ديگرى ميافزايد و آن اينكه آوردن چنين قرآنى از كسى كه درس نخوانده و معلَّم نديده غير ممكن است . مرحوم مجلسى در بحار ج 17 صفحهء 159 ببعد اقوال را در اين باره بطور مبسوط جمع كرده است .
ناگفته نماند : خلاصهء آنچه تا اينجا در وجه اعجاز گفته شد اين است كه قرآن مجموعا معجزه است و بشر از آوردن مثل آن ناتوان مىباشد ، اين از هر جهت قابل قبول است زيرا با ملاحظهء وجوهى كه مجملا نقل شد
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 265
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٦٥