61 يعنى گفت آيا ميخواهيد عوض بگيريد آنچه را پستتر است با آنچه بهتر است دانشمندان ميگويند :
پروتئين حيوانى بر پروتئين نباتى برترى دارد و از هر حيث براى سوخت و جذب بدن سازگار است و پروتئين نباتى به تنهائى كافى نيست . شايد علَّت همين است كه منّ و سلوى در آيه خير و حبوبات و خيار ادنى خوانده شده است و شايد علَّت ادنى بودن خواسته هاى آنها است كه پى اسباب شهوانى بودند بر خلاف من و سلوى كه غذاى سادهاى بود و به شهوترانى سوق نميكرد . ممكن است آيهء * ( « وَرِثُوا الْكِتابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الأَدْنى » ) * اعراف : 169 نيز به همين معنى باشد يعنى ميگيرند متاع اين زندگى را كه نسبت بزندگى آخرت پستتر و نا چيزتر است .
آن در آيات ديگر بمعنى نزديكتر است مثل * ( « ذلِكَ أَدْنى أَنْ يَأْتُوا بِالشَّهادَةِ عَلى وَجْهِها » ) * مائده : 108 يعنى اين نزديكتر است به آنكه گواهى را بطور صحيح ادا كنيد . * ( « غُلِبَتِ الرُّومُ فِي أَدْنَى الأَرْضِ . . . » ) * روم : 3 ما بين روم و ايرانيان در نواحى شام كه نزديك به حجاز بود جنگ در گرفت روميان مغلوب شدند ظاهرا مراد از * ( « أَدْنَى الأَرْضِ » ) * نزديكترين محلّ به حجاز است در الميزان گفته : ظاهرا مراد از ارض ، ارض حجاز و لام آن براى عهد است .
* ( « وَلَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الأَدْنى دُونَ الْعَذابِ الأَكْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ » ) * سجده : 21 عذاب ادنى عذاب دنيوى است كه براى انذار و تنبيه است و آن بآدميان نزديكتر است و عذاب اكبر ظاهرا عذاب اخروى است .
* ( « ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ وَلا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ وَلا أَدْنى مِنْ ذلِكَ وَلا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ » ) * مجادله : 7 ادنى در اين آيه بمعنى اقلّ به كار رفته و با اكثر مقابل افتاده است . يعنى هيچ راز گوئى سه كس نيست مگر آنكه خدا چهارم آنهاست و نه پنج كس مگر آنكه
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 361
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣٦١