تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 317

مساهمون:

ص٣١٧
* ( بِما ظَلَمُوا ) * نمل : 52 خاويه بمعنى خاليه و يا ساقط است ولى خالى بودن بهتر به نظر ميرسد زيرا ستم خانه را خالى و بى صاحب ميگذارد . * ( فَتَرَى الْقَوْمَ فِيها صَرْعى كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ خاوِيَةٍ ) * حاقّه : 7 قوم را در آن محل مىبينى كه افتاده‌اند گوئى تنه هاى نخل سقوط كرده‌اند . نا گفته نماند خاويه در قرآن مجيد پنج بار آمده است و مادّه آن واوى و يائى هر دو به كار رفته و مصدر واوى آن خوّ ، و مصدر يائىاش خوى و خواء است ( اقرب ) .
خيبة : نا اميدى . خسران . محروم شدن . در نهايه ميگويد : خيبة بمعنى خسران و حرمان است . قاموس آن را نوميدى و زيان و حرمان گفته است . * ( وَقَدْ خابَ مَنِ افْتَرى ) * طه : 61 از رحمت خدا نوميد شد و يا به ضرر افتاد آنكه دروغ بست * ( فَيَنْقَلِبُوا خائِبِينَ ) * آل - عمران : 127 پس نوميد يا زيان ديده برگردند .
خير : دلپسند . مرغوب . راغب ميگويد : خير آنست كه همه بدان رغبت كنند مثل عقل . . . مقابل آن شرّ است . در قاموس گفته « الخير ما يرغب فيه الكلّ كالعقل و العدل مثلا » . نا گفته نماند معنى كامل خير همين است و در تمام موارد آن معتبر مىباشد . به مال دنيا از آنجهت خير گويند كه مرغوب و مورد ميل است مثل * ( إِنْ تَرَكَ خَيْراً ) * بقره : 180 يعنى اگر مالى بگذارد . به چيز خوب خير گويند زيرا دلپسند است و آدمى بدان ميل مىكند نظير * ( وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً ) * بقره : 269 چون حكمت مرغوب و دلپسند است لذا بدان خير اطلاق شده است . در آيه * ( وَتُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ ) * آل عمران : 26 ظاهرا خير بمعنى اختيار است يعنى اختيار اين كارها در دست تو است . اختيار بر گزيدن و انتخاب را اختيار گوئيم زيرا شىء برگزيده نسبت به