* ( لا تَخُونُوا الله وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَماناتِكُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ) * انفال : 27 با خدا و رسول مخالفت نكنيد و در امانات خود نيز خيانت ننمائيد .
* ( عَلِمَ الله أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتابَ عَلَيْكُمْ وَعَفا عَنْكُمْ بقره : 187 * ( وَلا تُجادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتانُونَ أَنْفُسَهُمْ إِنَّ الله لا يُحِبُّ مَنْ كانَ خَوَّاناً أَثِيماً ) * نساء : 107 .
اختنان بعقيدهء طبرسى و قاموس و صحاح بمعنى خيانت است در اقرب ميگويد اختنان همان خيانت است الَّا اينكه اختنان از خيانت ابلغ و رساتر است :
راغب ميگويد : آن تحرّك ميل انسان بخيانت است نه خود خيانت . بعقيدهء راغب معنى آيهء اوّل چنين است : خدا دانست كه ميخواستيد بنفس خويش خيانت كنيد همچنين است آيهء دوّم .
ولى كلمهء * ( فَتابَ عَلَيْكُمْ وَعَفا عَنْكُمْ ) * نشان ميدهد كه آنها خيانت ميكردهاند نه اينكه ميل بخيانت داشتند و همچنين آيهء دوّم ميگويد از كسانى كه بر خويشتن خيانت ميكنند دفاع مكن . نه اينكه ميل بخيانت دارند گر چه آن نيز معناى صحيح است يعنى آنان كه در فكر خيانت بخويشاند از آنان دفاع منما .
بهتر است بگوئيم كه افتعال در اينجا بمعنى مبالغه است چنان كه از اقرب الموارد نقل شد و مبالغه بنا بر آنكه در المنجد گفته شده يكى از معانى افتعال است . در اين صورت ميتوان گفت كه مراد از مبالغه در خيانت ، ادامهء آن است .
* ( وَلا تَكُنْ لِلْخائِنِينَ خَصِيماً نساء : 105 براى خائنان مدافع و طرفگير مباش و اگر گوئيم « لام » براى انتفاع است معنى كاملا روشن مىشود يعنى بنفع خائنان مخاصمه و دفاع مكن .
* ( كانَتا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبادِنا صالِحَيْنِ فَخانَتاهُما تحريم : 10 مراد از خيانت بعقيده سدّى كفر است ، بعضى نفاق گفتهاند ،
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 315
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣١٥