و شراب از فائده آنها بيشتر است گر چه با مقايسهء آيهء * ( قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَما بَطَنَ وَالإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ . . . ) * اعراف : 33 حرمت خمر از آيه استفاده مىشود زيرا اين آيه مكَّى است و روشن مىكند كه « اثم » تحريم شده است و آيهء بقره مدنى است و بوجود اثم در خمر تصريح مىكند على هذا اثم حرام و در نتيجه خمر حرام است و حضرت موسى بن جعفر عليه السلام چنان كه خواهد آمد براى مهدى عباسى چنين استدلال فرموده است .
2 - * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَأَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ . . . ) * نساء : 43 يعنى شما كه ايمان آوردهايد در حال مستى به نماز نيايستيد تا بدانيد چه ميگوئيد . اين آيه نيز در مدينه نازل شده و فقط از مستى در حال نماز نهى مىكند و به نظر ميايد كه مسلمين هنوز از شراب دست نكشيده بودند كه در بعضى حالات از آن نهى شدند . چنان كه نقل شده بعضى از صحابه بعد از نزول اين آيه باز شراب ميخوردند چنان كه خواهد آمد .
3 - * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنْصابُ وَالأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوه لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ . إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَالْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ الله وَعَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ) * مائده : 90 - 91 .
اين دو آيه مدنى است و صريح در نهىاند ، جملهء * ( « فَاجْتَنِبُوه » ) * و * ( فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ) * روشن مىكند كه ديگر كسى حق ندارد به آن نزديك شود و ايضا چنان كه در الميزان گفته : * ( فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ) * ميفهماند كه تا آنزمان آن را ترك نكرده بودند .
در الميزان ذيل آيهء 90 مائده ميگويد : از زمخشرى در ربيع الابرار نقل شده گويد : در بارهء خمر سه آيه نازل شد : * ( يَسْئَلُونَكَ عَنِ ) *
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 302
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣٠٢