نيست بلكه آن لذّت خالص است و ضررى از قبيل ازالهء عقل و درد سر و تهوّع ندارد چنان كه خمر دنيا چنين است طبرسى رحمه اللَّه از آيه چنين فهميده است .
در سورهء صافّات آيه 45 - 47 در بارهء شراب بهشتى آمده * ( يُطافُ عَلَيْهِمْ بِكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ . بَيْضاءَ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ لا فِيها غَوْلٌ وَلا هُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ ) * طبرسى فرموده : * ( لا فِيها غَوْلٌ ) * يعنى شراب بهشت عقل آنها را اغتيال نميكند و نميبرد الخ . ولى چنان كه در « غول » خواهد آمد ظاهرا مراد از آن سر درد است .
و هكذا آيه * ( وَكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ لا يُصَدَّعُونَ عَنْها وَلا يُنْزِفُونَ ) * واقعه : 19 .
نا گفته نماند نزف الماء آنگاه گويند كه كسى آب چاه را تماما بكشد و بئر نزوف چاهى است كه آبش كشيده شده باشد و به مست نزيف گويند زيرا عقلش نزف و نزع شده است ( مفردات ) .
على هذا شكى نمىماند كه مراد از * ( « يُنْزَفُونَ » ) * در دو آيهء زايل شدن عقل است يعنى : در خمر بهشتى هلاك شدن نيست و نه از آن عقل باخته ميشوند ( صافات 47 ) از آن بسر درد نميافتند و عقل نمىبازند ( واقعه 18 ) اختلاف قرائت « ينزفون » در « نزف » ديده شود .
[ خمر شراب مخصوص نيست ] طبرسى رحمه اللَّه فرموده : خمر هر شراب مست كننده و آميزنده با عقل و پوشانندهء آن است و آنچه كثير آن مست كننده باشد قليل آن نيز خمر است . اين همان است كه از روايات اصحاب ما ظاهر است و مذهب شافعى نيز چنين است ولى بعضى گفتهاند : خمر عصير انگور است آنگاه كه به جوش آيد و شديد شود .
راغب در مفردات گويد :
خمر در نزد بعضى نام هر مست كننده است و در نزد بعضى نام شرابى است كه از انگور و خرما گرفته شود چون از حضرت رسول ( صلَّى اللَّه عليه و آله ) روايت شده : « خمر از اين
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 300
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣٠٠