* ( إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ ) * ابراهيم : 19 و ساير آيات خلق در قرآن كريم اغلب نزديك به تمام در كار خدا استعمال شده ولى بعضا در كار آدمى نيز به كار رفته چنان كه در بارهء حضرت عيسى آمده * ( وَإِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْنِي ) * مائده : 110 و مثل * ( فَتَبارَكَ الله أَحْسَنُ الْخالِقِينَ ) * مؤمنون : 14 .
نا گفته نماند : اين خلقت تصرف در خلق اللَّه است يعنى مثلا از خاك و چوب خانه درست كردن و گرنه خالق اصلى خداست لا غير چنان كه فرموده * ( هَلْ مِنْ خالِقٍ غَيْرُ الله . . . ) * فاطر : 3 . خلق ( بر وزن قفل و عنق ) بمعنى عادت و طبع و مروّت و دين است چنان كه در قاموس و اقرب گفته * ( وَإِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ ) * ن :
4 حقّا كه تو بر خلق عظيمى استوارى راغب ميگويد : خلق ( بر وزن فلس و قفل ) در اصل يكىاند اوّلى مخصوص هيئت و اشكال و صور ظاهرى است و دوّمى مخصوص به قوا و صفات است كه با بصيرت قابل درك مىباشد . خلاق :
بمعنى نصيب خوب است ( مجمع ) قاموس و اقرب قيد وافر را نيز دارند راغب آن را فضيلتى كه با اخلاق خوب بدست ميايد معنى مىكند * ( أُولئِكَ لا خَلاقَ لَهُمْ فِي الآخِرَةِ ) * آل عمران : 77 آنان بهرهاى در آخرت ندارند . اين كلمه شش بار در قرآن مجيد آمده است خلَّاق : صيغهء مبالغه و از اسماء حسنى است و دو بار در قرآن آمده :
حجر 86 - يس 81 . اختلاق :
بمعنى كذب و افتراء است طبرسى فرموده : خلق ، اختلاق ، فرى ، افتراء در معنى قريب هماند . راغب گفته : هر جا كه خلق در وصف كلام به كار رود معناى كذب ميدهد * ( ما سَمِعْنا بِهذا فِي الْمِلَّةِ الآخِرَةِ إِنْ هذا إِلَّا اخْتِلاقٌ ) * ص : 7 ما اين چنين سخنى در ملَّت آخر نشنيدهايم اين جز دروغ نيست .
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 293
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٩٣