* ( مُعْرِضُونَ . ما كانَ لِي مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلإِ الأَعْلى إِذْ يَخْتَصِمُونَ . إِنْ يُوحى إِلَيَّ إِلَّا أَنَّما أَنَا نَذِيرٌ مُبِينٌ ) * ص 67 - 70 به نظر ميايد : مراد از اختصام ملاء اعلى همان مناقشه ملائكه در باره خلقت آدم و خلافت او در روى زمين و مخالفت ابليس لعين است . مناقشه ايكه با خدا كردند و يا مناقشه ايكه ميان خودشان بود چنان كه آيات بعدى در بارهء خلقت و خلافت آدم و مخالفت شيطان و قرينهء اختصام فوق مىباشد .
يعنى : من به اينها دانا نبودم و خدا وحى كرده است . و شما اى كفّار مكَّه از آن اعراض ميكنيد و به آن اهميت نميدهيد .
* ( أَمِ اتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَناتٍ وَأَصْفاكُمْ بِالْبَنِينَ وَإِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِما ضَرَبَ لِلرَّحْمنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُه مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ . أَ وَمَنْ يُنَشَّؤُا فِي الْحِلْيَةِ وَهُوَ فِي الْخِصامِ غَيْرُ مُبِينٍ ) * زخرف : 16 - 18 يا از آنچه ميافريند دخترانى اخذ كرده و شما را با پسران برگزيده است ؟ و چون يكيشان را به چيزى ( دخترى ) كه به خدا نسبت داده بشارت دهند چهره اش سياه و دلش پر از غصّه ميگردد . آيا آنكه در زيور بزرگ مىشود و در مخاصمه آشكار كنندهء دليل نيست ؟ .
آيهء سوّم را چنين معنى كردهاند : آيا و براى خدا قرار دادند يا آيا خدا اتخاذ كرده براى فرزندى ، دخترانى را كه در زيور تربيت و بزرگ ميشوند و در موقع مخاصمه بتقرير حجت و دليل خويش قدرت ندارند ؟ .
بعقيده الميزان اين سخن بيان واقع است زيرا زن طبعا از حيث عاطفه از مرد قوى و از حيث تعقل از مرد ضعيف است و مرد به عكس زن مىباشد و شاهد واضح عاطفه اش همان علاقهء شديد او بزيور و ضعف او در تقرير دليل خويش است .
ممكن است بگوئيم : اين سخن قول مشركان است كه در موقع بشارت به دختر ميگفتند : آيا بشارت ميدهيد دخترى را كه . . . و اگر از
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 255
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٥٥