لزمهم و وجب عليهم » .
در قرآن مجيد فعل ماضى آن 9 بار و فعل مضارعش يك بار آمده و همه با باء متعدّى شده است و افعال ماضى همه در بارهء عذابهائى است كه منكرين انبياء را محو و نابود كرد و در گرفتارى موقّتى به كار نرفته است و شايد مراد از احاطه در * ( « لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ » ) * هم احاطهء هميشگى باشد كه با معنى ثبوت و لزوم مناسب است .
حين :
وقت . ( صحاح ) * ( وَلَكُمْ فِي الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتاعٌ إِلى حِينٍ ) * بقره : 36 شما را در زمين تا وقتى قرارگاه و متاع هست * ( وَإِنْ تَسْئَلُوا عَنْها حِينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ . . . ) * مائده : 101 اگر وقت نزول قرآن از آنها بپرسيد بر شما آشكار و روشن مىشود .
راغب گويد : حين ، وقت رسيدن و حصول شىء است و آن مبهم است و با مضاف اليه معلوم ميگردد . بعد گويد : بمعنى مدت و سال و آن و مطلق زمان ميايد .
نا گفته نماند آنها همه از مصاديق وقتاند .
در آيهء * ( هَلْ أَتى عَلَى الإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ . . . ) * انسان : 1 گفتهاند :
حين بمعنى مدّت است .
در اقرب گويد : حين بمعنى وقت مبهم است بهر زمان صلاحيت دارد كوتاه باشد يا دراز . ولى در مجمع ذيل آيهء 36 بقره گفته : بيشتر در زمان دراز به كار ميرود .
اين كلمه در قرآن مجيد 34 بار آمده است و يك بار به صورت حينئذ * ( وَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ تَنْظُرُونَ ) * واقعه : 84 كه بمعنى « حين اذ كان كذا » است و نيز باسم و فعل هر دو اضافه شده و مقطوع الاضافه نيز آمده مثل * ( وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ ) * بقره : 177 * ( وَلَكُمْ فِيها جَمالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسْرَحُونَ ) * نحل : 6 * ( فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ حَتَّى حِينٍ ) * مؤمنون :
54 .
* ( كَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ فَنادَوْا وَلاتَ حِينَ مَناصٍ ) * ص : 3