و فروعات مختصر ديگرى هم دارد كه نقل آنها را لزومى نيست .
بدين طريق متوجهء ميشويم كه لازم بوده قرآن مجيد اين مطلب را مطرح كند و رسومات ناهنجار جاهليت و يهود را لغو نمايد تا در اين باره كمكى بزنان شود .
* ( وَاللَّائِي يَئِسْنَ مِنَ الْمَحِيضِ مِنْ نِسائِكُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلاثَةُ أَشْهُرٍ وَاللَّائِي لَمْ يَحِضْنَ ) * طلاق : 4 آيهء شريفه در بيان عدهء طلاق است كه اگر در يائسه بودن زن شكّ شود و يا زن جوان باشد ولى بعلَّتى قاعده نشود هر دو بايد بعد از طلاق ، سه ماه عدّه نگاه دارند .
يعنى زنانى كه از قاعدگى مأيوساند اگر در يائسه بودن بترديد افتاديد و همچنين زنانى كه قاعده نميشوند ، عدّهء آنها سه ماه است .
حيف :
* ( أَمْ يَخافُونَ أَنْ يَحِيفَ الله عَلَيْهِمْ وَرَسُولُه ) * نور : 50 حيف بمعنى ميل در حكم است ( مفردات ) كه آن را حكم جور گويند . « حاف عليه حيفا : جار و ظلم » .
در نهج حكمت 261 فرموده :
« . . . ان كانت الرّعايا قبلى لتشكو حيف رعاتها و انّنى اليوم لاشكو حيف رعيّتى » رعيّتها پيش از من از ظلم زمامداران شكايت ميكردند ولى من امروز از ستم رعيّتم شكايت دارم .
معنى آيه چنين است : يا ميترسند كه خدا و رسول بر آنها ستم كند .
حيق :
احاطه . فرا گرفتن .
* ( وَحاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذابِ ) * غافر : 45 آل فرعون را عذاب بد فرا گرفت در اقرب الموارد هست « حاق به حيقا : احاطه به » * ( وَلا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِه ) * فاطر : 43 حيلهء بد احاطه نميكند و نميرسد مگر اهل آن را .
راغب گويد : گفتهاند اصل آن حقّ است قاف اوّل به يا قلب شده است .
بنا بر اين بايد معنى ثبوت و لزوم در آن ملحوظ باشد چنان كه در اقرب هست « حاق بهم الامر :