* ( جُناحَ عَلَيْكُمْ فِي ما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ وَالله عَزِيزٌ حَكِيمٌ ) * بقره :
240 .
« وصيّة » مفعول فعل مقدّر است يعنى « ليوصوا وصيّة » معنى آيه چنين مىشود : آنان كه از دنيا ميروند و زنانى از خود ميگذارند :
براى زنان خويش متاعى تا يكسال وصيّت كنند آنگاه ورثه زنان را از خانه متوفّى خارج ننمايند و اگر خودشان خارج شوند براى شما گناهى نيست . . .
گفتهاند : اين حكم پيش از تشريع عدّهء وفات وارد بود و آيات ارث كه براى زنان هشت يك و چهار يك معين كرد همچنين عدّهء وفات كه چهار ماه و ده روز تعيين شد ، اين حكم را نسخ كرده است .
در تفسير عياشى نقل كرده كه راوى از امام عليه السّلام از حكم اين پرسيد . فرمود : اين آيه منسوخ است بآيهء * ( يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْراً ) * و نيز بآيهء ميراث .
و ايضا نظير آن را از ابو بصير نقل مىكند .
از فيض كاشانى ره در توضيح روايت نقل كردهاند كه : تربّص يك ساله با آيهء عدّهء وفات و نفقهء يك ساله با آيهء ارث نسخ شده است و آيهء عدّهء وفات هر چند قبل از اين آيه واقع است ولى از حيث نزول بعد از اين آيه است . ( آيهء عدّهء وفات 234 بقره است ) .
نا گفته نماند اگر شيعه و اهل سنت بمنسوخ بودن آيه تصريح نكرده بودند و رواياتى در اين زمينه نقل نميشد ممكن بود كه گفته شود : اين آيه مطلب ديگرى را مىرساند و آن اين است كه شخص ميتواند وصيّت كند زنش پس از فوت او يكسال از خانه خارج نشود و از مال شوهر در اين مدّت ارتزاق نمايد و ورثه قدرت اخراج او را در آن مدّت ندارند و اگر خودش بماند و خارج شود و ازدواج نمايد بر ورثه حرجى نيست .
طبرسى در ذيل آيه فرموده :
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 200
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٠٠