مبناى اول ، فتوا بودن مقطوعهى ابن اذينه ؛
مبناى دوم ، روايت بودن مقطوعهى ابن اذينه .
الف : بررسى اقوال در مبناى اول يا قائلين به فتوا بودن مقطوعه
عدهاى از فقهاء به صورت « تصريح » و عدهى ديگر نيز گويا به صورت « تلويح » قائل شدهاند كه نمىتوان از قرائن مذكور يقين و اطمينان حاصل كرد كه ، مقطوعه ابن اذينه ، كلام معصوم ( ع ) است و به عنوان خبر قابل استناد نيست ، بلكه فتواى ابن اذينه است ؛ از اين رو ، ايشان با تمسك به طائفه اول روايات ، نتيجه گرفتند كه : « بين ذات ولد و غير ذات ولد فرقى وجود ندارد » .
از ميان اين عده مىتوان به شخصيّتهاى بزرگوار زير اشاره نمود :
1 . مرحوم سيّد مرتضى ( رحمه الله ) در كتاب « الانتصار فى انفرادات الامامية » ؛
2 . مرحوم شيخ طوسى ( رحمه الله ) در كتاب « الاستبصار فيما اختلف من الأخبار » ؛
ايشان پس از انتخاب عنوان باب مورد بحث در كتاب مزبور ، هيچ اشارهاى به زوجه ذات ولد و غير ذات ولد نكرده و مىفرمايند :
« بَابُ أَنَّ الْمَرْأَةَ لَا تَرِثُ مِنَ الْعَقَارِ وَ الدُّورِ وَ الْأَرَضِينَ شَيْئاً مِنْ تُرْبَةِ الْأَرْضِ وَ لَهَا نَصِيبُهَا مِنْ قِيمَةِ الطُّوبِ وَ الْخَشَبِ وَ الْبُنْيَان » « 1 » باب اينكه زوجه از اصل زمين و خانهها و زمينها ارث نمىبرد و سهم زوجه قيمت آجر و چوب و بناهاست .
و همانطور كه قبلًا متذكر شديم ، شيخ الطائفة ( رحمه الله ) در اين كتاب ، ابتداء روايات موافق با نظر و فتواى خويش را آورده و سپس روايات مخالف را مىآورد و بعد از آن راه جمع بين آنها را ذكر مىكند ؛ نكتهاى كه باعث شده مرحوم شيخ
طوسى ( رحمه الله ) جز قائلين مبناى اول باشد اين است كه ايشان اين روايت را نيز ، در بخش روايات مخالف با فتواى خويش آورده است . « 2 »
هامش
( 1 ) . ر . ك . به : الاستبصار فيما اختلف من الأخبار ، شيخ طوسى ( رحمه الله ) ، ج 4 ، ص : 151
( 2 ) . ر . ك . به : همان ص : 155 .