اين تفسير نيز در مورد تعبير فوق گفته شده كه اشاره به كم بودن افرادى است كه به فكر فرداى قيامتند ، مثل اينكه مىگوئيم يك نفر پيدا شود كه به فكر نجات خويش باشد ، ولى تفسير اول مناسبتر به نظر مىرسد ، و خطاب « يا ايها الذين آمنوا » و « عموميت امر به تقوى » دليل بر عموميت مفهوم آيه است .
آيه بعد به دنبال دستور به تقوى و توجه به معاد ، تاكيد بر ياد خدا كرده ، چنين مىفرمايد : « همچون كسانى نباشيد كه خدا را فراموش كردند ، و خدا نيز آنها را به خود فراموشى گرفتار كرد » ( * ( وَلا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّه فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ ) * ) .
اصولا خمير مايه تقوى دو چيز است : ياد خدا يعنى توجه به مراقبت دائمى اللَّه و حضور او در همه جا و همه حال ، و توجه به دادگاه عدل خداوند و نامه اعمالى كه هيچ كار صغير و كبيرى وجود ندارد مگر اينكه در آن ثبت مىشود ، و به همين دليل توجه به اين دو اصل ( مبدأ و معاد ) در سر لوحه برنامههاى تربيتى انبياء و اولياء قرار داشته ، و تاثير آن در پاكسازى فرد و اجتماع كاملا چشمگير است .
قابل توجه اينكه قرآن در اينجا صريحا مىگويد : فراموش كردن خدا سبب « خود فراموشى » مىشود ، دليل آن نيز روشن است ، زيرا از يك سو فراموشى پروردگار سبب مىشود كه انسان در لذات مادى و شهوات حيوانى فرو رود ، و هدف آفرينش خود را به دست فراموشى بسپارد و در نتيجه از ذخيره لازم براى فرداى قيامت غافل بماند .
از سوى ديگر فراموش كردن خدا همراه با فراموش كردن صفات پاك او است كه هستى مطلق و علم بى پايان و غناى بى انتها از آن او است و هر چه غير
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 540
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٤٠