( * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجالِسِ فَافْسَحُوا ) * ) ( 1 ) .
« كه اگر چنين كنيد خداوند جاى شما را در بهشت وسعت مىبخشد ، و در اين جهان به قلب و جان و رزق و روزى شما نيز وسعت مىدهد » ( * ( يَفْسَحِ اللَّه لَكُمْ ) * ) .
« تفسحوا » از ماده « فسح » ( بر وزن قفل ) به معنى مكان وسيع است ، بنا بر اين « تفسح » به معنى توسعه دادن مىباشد و اين يكى از آداب مجلس است كه وقتى تازه واردى داخل مىشود حاضران جمع و جورتر بنشينند ، و براى او جا باز كنند ، مبادا سرگردان ، و احيانا خسته و شرمنده شود ، اين موضوع يكى از وسائل تحكيم پيوندهاى محبت و دوستى است ، بر عكس نجوى كه در آيات قبل به آن اشاره شده بود كه از عوامل نفرت و بدبينى و دشمنى است .
قابل توجه است كه قرآن مجيد اين كتاب بزرگى آسمانى كه به منزله قانون اساسى مسلمين است حتى بسيارى از جزئيات مسائل اخلاقى و زندگى دستجمعى مسلمانان را ناگفته نگذارده و در لابلاى دستورات مهم و بنيادى به اين جزئيات نيز اشاره مىكند ، تا مسلمانان تصور نكنند تنها پايبند بودن به اصول كلى براى آنها كافى است .
جمله « * ( يَفْسَحِ اللَّه لَكُمْ ) * » ( خداوند به شما وسعت مىبخشد ) را جمعى از مفسران به توسعه مجالس بهشتى تفسير كردهاند ، و اين پاداشى است كه خداوند براى افرادى كه در اين جهان اين آداب را رعايت كنند مىدهد ، ولى از آنجا كه آيه مطلق است و قيد و شرطى در آن نيست ، مفهوم گسترده اى دارد ، و هر گونه
هامش
( 1 ) تفاوت دو تعبير « تفسحوا » و « فافسحوا » كه يكى از باب « تفعل » و ديگرى از باب ثلاثى مجرد است ممكن است از اين جهت باشد كه اولى داراى نوعى تكلف و دومى خالى از آن است يعنى هر گاه گوينده اى بگويد زحمت كشيده به تازه وارد جا دهيد آنها بدون احساس زحمت جا دهند ! ( دقت كنيد ) .