سلام كردند ، پيامبر ص پاسخ فرمود سپس به حاضران سلام كردند آنها نيز پاسخ گفتند ، آنها روى پاى خود ايستاده بودند ، و منتظر بودند حاضران به آنها جا دهند ولى هيچكس تكان نخورد ! اين امر بر پيامبر ص سخت آمد ، رو به بعضى از كسانى كه اطراف او نشسته بودند كرد و فرمود : فلان و فلانى برخيزيد ، چند نفر را از جا بلند كرد تا واردين بنشينند ( و اين در حقيقت نوعى ادب آموزى و درس احترام گذاردن به پيشكسوتان در ايمان و جهاد بود ) .
ولى اين مطلب بر آن چند نفر كه از جا برخاستند ناگوار آمد ، به طورى كه آثارش در چهره آنها نمايان گشت ، منافقان ( كه از هر فرصتى استفاده مىكردند ) گفتند پيامبر ص رسم عدالت را رعايت نكرد ، كسانى را كه عاشقانه نزديك او نشسته بودند به خاطر افرادى كه بعدا وارد مجلس شدند از جا بلند كرد ، در اينجا آيه فوق نازل شد ( و قسمتى از آداب نشستن در مجالس را براى آنها شرح داد ) ( 1 ) .
تفسير : احترام به پيشكسوتان در مجالس
در تعقيب دستورى كه در آيات گذشته در مورد ترك نجوى در مجالس ، و محدود ساختن آن به موارد معين آمده ، در اين آيه يكى ديگر از آداب مجلس را بازگو كرده ، مىفرمايد : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد هر گاه به شما گفته شود به مجلس وسعت بخشيد و به تازه واردها جا دهيد اطاعت كنيد »
هامش
( 1 ) تفسير « روح المعانى » جلد 28 صفحه 25 و « مجمع البيان » جلد 9 صفحه 252 ، ( مفسران ديگر مانند « فخر رازى » « قرطبى » و « سيوطى » در در المنثور و « فى ظلال » نيز در ذيل آيه مورد بحث همين مطلب را با مختصر تفاوتى نقل كردهاند ) .