وسعت بخشيدن الهى را ، چه در بهشت ، و چه در دنيا ، و در روح و فكر ، در عمر و زندگى ، و در مال و روزى را شامل مىشود ، و از فضل خدا تعجب نيست كه در برابر يك چنين كار كوچكى چنان پاداش عظيمى قرار دهد كه پاداش به قدر كرم او است نه به قدر اعمال ما .
و از آنجا كه گاهى مجلس آن چنان مملو است كه بدون برخاستن بعضى جا براى ديگران پيدا نمىشود ، و يا اگر جايى پيدا مىشود مناسب حال آنها نيست در ادامه آيه مىافزايد : « هنگامى كه به شما گفته شود برخيزيد برخيزيد » ( * ( وَإِذا قِيلَ انْشُزُوا فَانْشُزُوا ) * ) ( 1 ) .
نه تعلل جوييد و نه به هنگامى كه برمىخيزيد ناراحت شويد ، چرا كه گاه تازه واردها از شما براى نشستن سزاوارترند به خاطر خستگى مفرط ، يا كهولت سن ، و يا احترام خاصى كه دارند ، و يا جهات ديگر ، اينجاست كه بايد حاضران ايثار كنند و اين ادب اسلامى را رعايت نمايند ، همانگونه كه در شان نزول خوانديم پيامبر ص به جمعى از كسانى كه نزديك او نشسته بودند دستور داد جاى خود را به جمعى از تازه واردان كه از مجاهدان بدر بودند ، و از نظر علم و فضيلت بر ديگران برترى داشتند بدهند .
بعضى از مفسران با توجه به اينكه « انشزوا » ( برخيزيد ) در اينجا نيز مطلق است آن را به معنى گسترده ترى تفسير كردهاند كه هم شامل برخاستن از مجلس مىشود ، و هم قيام براى جهاد و نماز و كارهاى خير ديگر ، ولى با توجه به جمله قبل كه قيد « فى المجالس » دارد ظاهر اين است كه اين جمله نيز مقيد
هامش
( 1 ) « انشزوا » از ماده « نشز » ( بر وزن نصر ) به معنى زمين بلند گرفته شده ، لذا اين واژه در معنى برخاستن نيز استعمال مىشود ، زن « ناشزه » به زنى مىگويند كه خود را برتر از اين مىداند كه اطاعت همسرش كند ، اين واژه گاه به معنى زنده كردن نيز آمده است زيرا اين امر سبب مىشود كه از جا برخيزد .