تفسير : ظن و گمان هرگز كسى را به حق نمىرساند
اين آيات هم چنان موضوع آيات قبل را در زمينه نفى عقائد مشركان تعقيب مىكند .
نخست مىفرمايد : « كسانى كه ايمان به آخرت ندارند فرشتگان را دختر ( خدا ) نامگذارى مىكنند » : ( * ( إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ لَيُسَمُّونَ الْمَلائِكَةَ تَسْمِيَةَ الأُنْثى ) * ) .
آرى اين سخن زشت و شرمآور تنها از كسانى سر مىزند كه به حساب و جزاى اعمال معتقد نيستند كه اگر عقيده داشتند اينچنين جسورانه سخن نمىگفتند ، سخنى كه كمترين دليلى بر آن ندارند ، بلكه دلائل عقلى نشان مىدهد نه خداوند فرزندى دارد نه فرشتگان دخترند تعبير به « * ( تَسْمِيَةَ الأُنْثى ) * » اشاره به همان است كه در آيات قبل گفته شد كه اين سخنان نامهايى است بى محتوى و اسمايى است بى مسمى ، و به عبارت ديگر از حدود « نامگذارى » تجاوز نمىكند ، و هيچ واقعيتى را در بر ندارد .
سپس به يكى از دلائل روشن بطلان اين نامگذارى اشاره كرده ، مىافزايد :
« آنها به اين سخن علم و يقين ندارند ، بلكه از ظن و گمان بى پايه پيروى مىكنند حال آنكه گمان هرگز انسان را بى نياز از حق نمىكند و كسى را به حق نمىرساند » ( * ( وَما لَهُمْ بِه مِنْ عِلْمٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً ) * ) .
انسان متعهد و معتقد هرگز سخنى را بدون علم و آگاهى نمىگويد ، و نسبتى را به كسى بى دليل نمىدهد ، تكيه بر گمان و پندار كار شيطان و انسانهاى