« حوادث روزگار » تفسير كردهاند ، حتى از ابن عباس نقل شده كه واژه « ريب » در همه جا در قرآن به معنى « شك و ترديد » است جز در اين آيه از سوره طور كه به معنى « حوادث » است ( 1 ) .
بعضى از مفسران نيز آن را به معنى حالت « اضطراب و پريشانى » تفسير كردهاند ، بنا بر اين « * ( رَيْبَ الْمَنُونِ ) * » حالت اضطرابى است كه قبل از مرگ به غالب افراد دست مىدهد .
ممكن است اين تفسير به معنى فوق بازگردد چرا كه حالت شك و ترديد معمولا سرچشمه اضطراب و پريشانى است ، همچنين حوادث پيش بينى نشده نيز نوعى اضطراب و شك و ترديد با خود همراه مىآورد ، و به اين ترتيب همه اين مفاهيم به ريشه « شك و ترديد » كه در اصل معنى اين واژه آمده منتهى مىشود .
و به تعبير ديگر براى « ريب » سه معنى ذكر شده : شك ، اضطراب ، حوادث ، و اينها لازم و ملزوم يكديگرند .
به هر حال آنها به اين دل خوش مىكردند كه حوادثى پيش آيد و طومار عمر پيامبر ص در هم پيچيده شود ، و آنها به گمان خود از اين مشكل بزرگى كه دعوت آن حضرت در سراسر جامعه آنان به وجود آورده بود رهايى يابند .
قرآن با يك جمله پر معنى و تهديد آميز به اين كوردلان معاند پاسخ مىدهد و مىفرمايد : « بگو انتظار بكشيد كه من هم با شما انتظار مىكشم » ! ( * ( قُلْ تَرَبَّصُوا فَإِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُتَرَبِّصِينَ ) * ) .
شما در انتظار تحقق پندارهاى خامتان باشيد ، من هم در انتظار عذاب الهى براى شما هستم .
هامش
( 1 ) « قرطبى » جلد 9 صفحه 6242 .