رهبر الهى نگذارند ، بلكه منظور جلو افتادن و تصميم گرفتن و انجام دادن پيش از تصويب آنها است حتى نبايد در باره مسائل بيش از اندازه لازم سؤال و گفتگو كرد ، بايد گذاشت كه رهبر خودش به موقع مسائل را مطرح كند آن هم رهبر معصوم كه از چيزى غفلت نمىكند ، و نيز اگر كسى سؤالى از او مىكند نبايد ديگران پيش قدم شده ، پاسخ سؤال را عجولانه بگويند ، در حقيقت همه اين معانى در مفهوم آيه جمع است .
آيه بعد اشاره به دستور دوم كرده ، مىگويد : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! صداى خود را فراتر از صداى پيامبر نكنيد و در برابر او بلند سخن نگوئيد و داد و فرياد نزنيد ، آن گونه كه بعضى از شما در برابر بعضى مىكنند مبادا اعمال شما حبط و نابود گردد در حالى كه نمىدانيد » ( * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلا تَجْهَرُوا لَه بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَنْ تَحْبَطَ أَعْمالُكُمْ وَأَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ ) * ) .
جمله اول * ( ( لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ . . . ) ) * اشاره به اين است كه صدا را بلندتر از صداى پيامبر ص نكنيد ، كه اين خود يك نوع بى ادبى در محضر مبارك او است ، پيامبر ص كه جاى خود دارد اين كار در برابر پدر و مادر و استاد و معلم نيز مخالف احترام و ادب است .
اما جمله ( لا * ( تَجْهَرُوا لَه بِالْقَوْلِ ) * . . . ) ممكن است تاكيدى بر همان معنى جمله اول باشد يا اشاره به مطلب تازه اى و آن ترك خطاب پيامبر ص با جمله « يا محمد » و تبديل آن به « يا رسول اللَّه » است .
اما جمعى از مفسران در تفاوت بين اين دو جمله چنين گفتهاند : جمله اول ، ناظر به زمانى است كه مردم با پيامبر ص هم سخن مىشوند كه نبايد صداى خود را از صداى او برتر كنند ، و جمله دوم مربوط به موقعى است كه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 137
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٧