و گرفتن ناخالصى آن است ، و گاه به معنى « گستردن چرم » نيز آمده ، ولى بعدا در معنى آزمايش به كار رفته است ، مانند آيه مورد بحث ، آزمايشى كه نتيجه آن خلوص قلب و گستردگى آن براى پذيرش تقوى است .
قابل توجه اينكه : در آيه قبل تعبير به « نبى » شده ، و در اينجا تعبير به « رسول اللَّه » ، و هر دو گويا اشاره به اين نكته است كه پيامبر ص از خود چيزى ندارد ، او فرستاده خدا و پيامآور او است ، اسائه ادب در برابر او اسائه ادب نسبت به خدا است ، و رعايت ادب نسبت به او رعايت نسبت به خداوند است .
ضمنا تعبير « مغفرة » به صورت نكره ، براى تعظيم و اهميت است ، يعنى خداوند آمرزش كامل و بزرگ نصيبشان مىكند ، و بعد از پاك شدن از گناه اجر عظيم به آنها عنايت مىفرمايد ، زيرا نخست شستشوى از گناه مطرح است ، سپس بهره مندى از پاداش عظيم الهى .
آيه بعد براى تاكيد بيشتر ، اشاره به نادانى و بىخردى كسانى مىكند كه اين دستور الهى را پشت سر مىافكنند ، و چنين مىفرمايد : « كسانى كه تو را از پشت حجرهها بلند صدا مىزنند اكثرشان عقل و خرد ندارند » ! ( * ( إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ ) * ) .
اين چه عقلى است كه انسان در برابر بزرگترين سفير الهى رعايت ادب نكند ، و با صداى بلند و نامؤدبانه ، همچون اعراب « بنى تميم » پشت خانه پيامبر ص بيايد ، و فرياد زند : يا محمد ! يا محمد ! اخرج الينا و آن كانون مهر و عطوفت پروردگار را بدينوسيله ايذاء و آزار نمايد .
اصولا هر قدر سطح عقل و خرد انسان بالاتر مىرود بر ادب او افزوده مىشود ، زيرا « ارزشها » و « ضد ارزشها » را بهتر درك مىكند ، و به همين دليل بى ادبى هميشه نشانه بىخردى است ، يا به تعبير ديگر بى ادبى كار حيوان و ادب
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 140
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٤٠